Հինգշաբթի, 25. 07. 2024

spot_img

Արցախը Նախորդ Շաբաթ

*ՆՈՐԱՅՐ ՅՈՎՍԷՓԵԱՆ*
«Զարթօնք»ի Արցախի Աշխատակից

Արցախի Մէջ Վերսկսած Են Ընդդիմադիր Կուսակցութեան Հանդիպումները

Մօտ մէկ ամսուան ընդմիջումէ ետք Ազգային վերածնունդ կուսակցութիւնը վերսկսած է հաւաքները: Յուլիս 17-ին Ստեփանակերտի Շառլ Ազնաւուրի անուան կեդրոնի հարեւանութեամբ գտնուող հրապարակին մէջ առաջին հաւաքը կայացած է: Այս անգամ՝ առանց միջադէպերու. համապատասխան օրէնքը արդէն ընդունուած է, իրազեկումը կատարուած է եւ թոյլտուութիւնն ալ տրուած է անոր շրջանակներուն մէջ:

Ազգային վերածնունդ կուսակցութիւնը Յունիսի կէսերուն քաղաքական պահանջներով հաւաքներ նախաձեռնած էր: Մօտ մէկ ամիս տեւած ընդմիջումը առարկայական պատճառներ ունեցած է, Ստեփանակերտի Շառլ Ազնաւուրի անուան կեդրոնի հրապարակին մէջ կայացած հանդիպումին մանրամասնած են հաւաքի կազմակերպիչները: «Ինչպէս գիտէք, անցած մէկ ամսուան ընթացքին Ազրպէյճանը սահմանին մօտ լայնամաշտաբ զօրավարժութիւններ կ’իրականացնէր, եւ, բնականաբար, նպատակայարմար չէր նման պայմաններու տակ Ստեփանակերտի մէջ հաւաքներ կազմակերպել: Միւս կողմէ՝ այս ամսուան ընթացքին այլ խումբերու կողմէ հաւաքներ կազմակերպուած են այլ պահանջներով, եւ մենք չենք ցանկացած զուգահեռ հաւաքներ իրականացնել ու խանգարել զանոնք»,- թուարկած է ԱՎԿ

գործադիր մարմինի անդամ Տիգրան Գրիգորեանը: Հաւաքը խաղաղ է, բռնութեան կոչեր պիտի չըլլան, ելոյթներն ալ նախօրօք ճշդուած կ’ըլլան, վստահեցուցած են կազմակերպիչները: Ազգային վերածնունդը կը ստանձնէ հաւաքի միանձնեայ ղեկավարումը եւ միանձնեայ պատասխանատուութիւն ալ կը կրէ հնչած ելոյթներուն համար: «Մենք այստեղ միայն քաղաքական պահանջներ պիտի հնչեցնենք: Ընդամէնը կը ձեւակերպուի քաղաքական պահանջ»,- կը վստահեցնէ ԱՀ ԱԺ պատգամաւոր, ԱՎԿ նախագահ Հայկ Խանումեանը: Քաղաքական պահանջը անփոփոխ է. Հայկ Խանումեանը կը պահանջէ Բակօ Սահակեանի հրաժարականը: 2020 թուականի ընտրութիւններուն չառաջադրուելու մասին գործող նախագահի յայտարարութիւնը բաւարար չի համարեր: Ազգային վերածնունդը անընդունելի կը համարէ 2017-ին ընդունուած սահմանադրութիւնը: Եւ անոր կողմ արտայայտուած քաղաքական ուժերուն կ’առաջարկէ հեռու մնալ կառավարման համակարգէն: Բակօ Սահակեանի հետ Ազգային վերածնունդը կը պահանջէ Ազգային Ժողովի նախագահ Աշոտ Ղուլեանի եւ նոյնիսկ նախկին պետական նախարար Արայիկ Յարութիւնեանի հեռացումը: ԱՎԿ ներկայացուցիչները ակնարկեցին, բայց դեռ փակագիծերը չբացին, թէ ո՛վ կը տեսնեն Արցախի նախագահի պաշտօնին: «Արցախի նախագահի պաշտօնին պէտք է ընտրուի ապաքաղաքական, չէզօք, որեւէ քաղաքական ուժի հետ կապ չունեցող գործիչ, որ կը վայելէ ժողովուրդի վստահութիւնը եւ ընդունելի է քաղաքական ուժերուն կողմէ»,- մանրամասնած է Տիգրան Գրիգորեանը:

Յուլիս 18-ին եւ 19-ին եւս այդ պահանջներով հաւաքները Ստեփանակերտի մէջ շարունակուած են նոյն հասցէի վրայ: Ըստ արդէն ընդունուած օրէնքի՝ դիմած ու քաղաքապետարանէն ստացած են թոյլտուութիւնը:

 

Արցախեան Խոհանոցի Այցեքարտը՝ Բոլորի Ուշադրութեան Կիզակէտին

Նոյնիսկ Արցախի քիչ ծանօթ մարդիկ գիտեն, որ արցախեան խոհանոցի գլխաւոր այցեքարտը, ամենայայտնի ուտեստը կանաչեղէններով հացն է: Անիկա շատոնց արդէն որպէս արցախեան ուտեստ կը պատրաստուի եւ կը մատուցուի նաեւ Երեւանի մէջ, մինչեւ անգամ Հայաստանէն դուրս: Սակայն նոյնիսկ պատրաստողները կ’ընդունին, որ Արցախի մէջ պատրաստուած կանաչեղէններով հացը կը մնայ  անգերազանցելի:   

Ոչ միայն ճաշակել արցախեան խոհանոցի գլխաւոր այցեքարտը, այլեւ մասնակցիլ անոր պատրաստութեան բոլոր փուլերուն. այդ հնարաւորութիւնը ընձեռուած էր բոլոր ցանկացողներուն: Կանաչեղէններով հացի բոյրը մէկ օր պատած էր Արցախի ամենամեծ գիւղը՝ Հաթերքը: Անգամ մը եւս ապացուցուեցաւ, որ Արցախի մէջ կանաչեղէններով հացը ոչ միայն կը սիրեն, այլեւ կրնան պատրաստել գրեթէ բոլորը՝ անկախ իրենց մասնագիտութենէն: «Դիմայարդար եմ: Բայց կանաչաղէններով հաց թխելը ոեւէ արցախցիի համար հաճելի զբաղում է,- կ’ըսէ փառատօնի մասնակիցներէն Լիանան:- Այստեղ ոչ պակաս ուշադրութիւն կը պահանջուի, քան դիմայարդարում ընելու ժամանակ, նոյնիսկ պէտք է աւելի ուշադիր ու հոգատար ըլլաս»: Ալիւր, ջուր, աղ, ձէթ, համեմունքներ՝ ըստ ճաշակի: Կանաչեղէններով հացի հարիւրաւոր բաղադրատոմսեր կրնան առաջարկել: Կարեւորը կանաչեղէնի տեսականին է, ուր առնուազն մէկուկէս տասնեակ անուն կը ներառուի: «Հիմա 12 տեսակ է: Ամրան կանաչեղէնը որոշ չափով կը պակսի: Ամենաշատը գարնան կ’ըլլայ: Այդ ժամանակ 16 տեսակի կանաչեղէն կ’ըլլայ»,- կը պատմէ փառատօնին իր պատրաստածով մասնակցելու համար Ստեփանակերտէն Հաթերք հասած Նոնան:

Փառատօնը կազմակերպած է «Էքոթուրիզմն Արցախում» խումբը: Կազմակերպիչները հոգ տարած են մասնակիցներուն եւ հիւրերուն Երեւանէն եւ Ստեփանակերտէն Հաթերք հասցնելու կապակցութեամբ: Այս հացէն բացի, Հաթերքի մէջ արտադրուող գործարանական մթերքներն ու աւանդական շարք մը ճաշատեսակներ ներկայացուած են: Ոմանք կը ցուցադրեն, ոմանք կը վաճառեն: Փառատօնը «Հզօր Հաթերք» ծրագիրի մեկնարկն է: «Սա «Հզօր Հաթերք» ծրագիրի առաջին միջոցառումն է: Ծրագիրը կ’ենթադրէ նմանատիպ միջոցառումներու շարք, որ կ’ապահովէ զբօսաշրջիկներու հոսք դէպի համայնք, կը նպաստէ համայնքային կեանքի աշխուժացման»,- կը մանրամասնէ «Էքոթուրիզմն Արցախում» նախաձեռնող խումբի ղեկավար Սամուէլ Միրզախանեանը:

2013 թուականին կանաչեղէններով հացը Արցախի կառավարութեան կողմէ ընդգրկուած է Արցախի Հանրապետութեան մշակութային ոչ նիւթական ժառանգութեան արժէքներու ցանկին մէջ: Կանաչեղէններով հացի փառատօնը կազմակերպուած է Արցախի մշակոյթի, երիտասարդութեան հարցերու եւ զբօսաշրջութեան նախարարութեան եւ Մարտակերտի շրջանային վարչակազմի աջակցութեամբ:

 

Աշխարհահռչակ Երգչուհին Արցախի Մէջ Մենահամերգ Ունեցած Է

Յուլիս 20-ին Շուշիի մէջ մշակութային տօն էր: Կերպարուեստի պետական թանգարանին մէջ կայացած է աշխարհահռչակ օփերային երգչուհի Յասմիկ Պապեանի մենահամերգը: Սա Արցախցի հանդիսատեսի հետ Յասմիկ Պապեանի երկրորդ հանդիպումն էր: Հանդիսատեսի շարքին էին նաեւ Արցախի թեմի առաջնորդը, Ազգային ժողովի փոխնախագահը, մշակոյթի, երիտասարդութեան հարցերու եւ զբօսաշրջութեան նախարարը: 

Մօտ մէկուկէս ժամ Շուշիի կերպարուեստի պետական թանգարանի գողտրիկ բեմին վրայ օփերային արուեստի համաշխարհային գոհարները կը ներկայացուէին: Յասմիկ Պապեանը, որ արդէն երեք տասնամեակ համաշխարհային բեմերու վրայ հանդէս կու գայ, Շուշիի մենահամերգին առանձնայատուկ խնամքով պատրաստուած է՝ դաշնակահար Էլա Մելիքհուսեանի նուագակցութեամբ արցախցի հանդիսատեսին ներկայացնելով իր ընտրած լաւագոյն ստեղծագործութիւնները: Այնուհետեւ ազգայինն էր, անմահ Կոմիտասը՝ Յասմիկ Պապեանի անզուգական կատարումով: «Չինար ես», «Քելեր-ցոլեր», «Կռունկ», «Հայաստան»: Օփերային արուեստի սիրահարներու տօնը տեւեց մօտ մէկուկէս ժամ: Հանդիսատեսներէն ոմանք Երեւանէն Շուշի հասած էին Յասմիկ Պապեանին ունկնդրելու համար, շատերը՝ Արցախի տարբեր անկիւններէն: «Ես Երեւանէն յատուկ այս համերգին մասնակցելու համար Շուշի եկած եմ,- կը պատմէ Անահիտ Բախշեանը:- Ինչպէս կ’ըսեն՝ ոչ թէ երկու, այլ երեք երանին էր միատեղ. լսել Կոմիտաս՝ Յասմիկ Պապեանի կատարումով եւ այդ ալ Շուշիի մէջ»: «Շատ համերգներու մասնակցած եմ, սակայն ասիկա իւրայատուկ էր: Յասմիկ Պապեանին արցախեան բեմի վրայ տեսնելը երազ կը թուէր: Նոյն ինքն իրեն նման գործիչներու օրինակով պէտք է դաստիարակուի նոր սերունդը»,- յուզումը չի թաքցներ հանդիսատեսներէն Մարգարիթա Թառանեանը:

Սա Յասմիկ Պապեանի երկրորդ այցն էր Արցախ: Եռօրեայ այցի ընթացքին երգչուհին հասցուց հանդիպումներ ունենալ, ըլլալ գիւղական բնակավայրերու մէջ գործող արուեստի դպրոցներէն մէկուն մէջ, այցելեց նաեւ զօրամասեր: «Այստեղ ամէն ինչ տեսակ մը լուսաւոր է: Չէի պատկերացներ, որ անտառներուն մէջ կորսուած այդ փոքրիկ գիւղի՝ Տողի արուեստի դպրոցին մէջ այդքան տաղանդաւոր երեխաներ կը տեսնեմ: Յուզիչ էր հանդիպումը զօրամասի մէջ՝ մեր հրաշք տղաներուն հետ,- կը պատմէ Յասմիկ Պապեանը:- Ամէն տեղ ալ հիանալի էր՝ մարդիկ, բնութիւնը»: Այցի ընթացքին արցախեան եկեղեցիները երգարուեստի միջոցով վերակենդանացնելու թեման քննարկուած է Արցախի թեմակալ առաջնորդի հետ: Եկեղեցիները կրնան դառնալ նաեւ հոգեւոր երգարուեստը հանրութեան աւելի լայն խաւերուն ներկայացնելու հարթակ: Թեման որպէս գաղափար Պարգեւ արքեպիսկոպոս Մարտիրոսեանի հետ հանդիպումին քննարկուած է: «Կիւմրիի մէջ արդէն նման փորձ իրականացուցած ենք. Կոմիտաս կատարած եմ եկեղեցւոյ մէջ»,- յաջողած փորձը կը ներկայացնէ Յասմիկ Պապեանը:

Այցը կազմակերպած է «ԱրտՓԻԱՌ»-ը Արցախի մշակոյթի, երիտասարդութեան հարցերու եւ զբօսաշրջութեան նախարարութեան հրաւէրով: Նախարար Լեռնիկ Յովհաննիսեանը վստահ է՝ համագործակցութիւնը պիտի շարունակուի եւ ամրապնդուի: Յասմիկ Պապեանը մշակոյթի զարգացման իր տեսլականը ունի: Անոր համար մեծ միջոցներ, մեծ ծրագիրներ չեն պահանջուիր: Պէտք է միջավայրը ապահովել, մնացածը՝ ինքնին գլուխ կը բերուի: Բանաձեւը համաշխարհային է՝ բոլոր ժամանակներուն եւ բոլոր երկիրներուն համար: «Ի հարկէ, կարեւոր է, որ զարգացուի երգարուեստը, նկարչութիւնը, քանդակագործութիւնը, բայց ամենակարեւորը այն է, որ մարդոց վերաբերմունքը վերանայուի: Փողոցը կանաչ լոյսի տակ անցնիլն ալ մշակոյթ է, աղբը մայթին չնետելն ալ մշակոյթ է՝ բոլորին հասանելի»,- կը կարեւորէ Յասմիկ Պապեանը:

Երգչուհին չէ շրջանցած նաեւ քաղաքական հարցերը: Հայրենիք ծնած, կրթուած եւ հայրենիքէն դուրս որոշ յաջողութեան հասած արուեստագէտները պէտք է անտարբեր չըլլան հայրենիքի խնդիրներուն նկատմամբ: Ինքը այդպէս կը վարուի: Աւելի աշխոյժ ու գործնական կ’ըլլայ, երբ վերջնականապէս հայրենիք հաստատուի: Կը վստահեցնէ՝ այդ մէկն ալ սարերու ետին չէ: «Աղջիկս շուտով դպրոցը կ’աւարտէ, եւ մշտական բնակութիւն կը հաստատենք Հայաստան»,- կը խոստանայ աշխարհահռչակ օփերային երգչուհին:

Ստեփանակերտ

 

 

 

spot_img

ՆՄԱՆ ՆԻՒԹԵՐ

spot_img
spot_img

ՎԵՐՋԻՆ ՅԱՒԵԼՈՒՄՆԵՐ

spot_img

Զօրակցիր Զարթօնք Օրաթերթին