Հինգշաբթի, 25. 07. 2024

spot_img

Արցախը Նախորդ Շաբաթ (լուսանկարներ)

Ան Քաղաքականութեան Մէջ Ներմուծեց Ազնուութիւնը

ՆՈՐԱՅՐ ՅՈՎՍԷՓԵԱՆ

«Զարթօնք»ի Արցախի Աշխատակից

 

2019 թուականի Փետրուար 16-ին Լեռնային Ղարաբաղի Հանրապետութեան առաջին ղեկավարը` Գերագոյն խորհուրդի առաջին նախագահ Արթուր Մկրտչեանը, կը դառնար 60 տարեկան: Արցախի համար բարդ շրջանին այդ պատասխանատու պաշտօնին վրայ ընտրուեցաւ, երբ ընդամէնը  33 տարեկան էր: Ան  Արցախի պատմութեան մէջ մնաց որպէս բարոյականութիւնը քաղաքականութիւն բերած գործիչ: Արթուր Մկրտչեանը սպաննուեցաւ  33 տարեկանին: Այնպէս որ, արդէն գրեթէ երեք տասնամեակ՝ իր ծննդեան օրը կը նշուի իր ֆիզիքական բացակայութեամբ, բայց ոգեղէն ներկայութեամբ:

ԼՂՀ Գերագոյն խորհուրդի առաջին նախագահ Արթուր Մկրտչեանի 60-ամեակին նուիրուած միջոցառումներու ծիրէն ներս Արցախի նախագահ Բակօ Սահակեան այցելած է Ստեփանակերտի յուշահամալիր եւ ծաղկեպսակ դրած իր յուշաքարին: Բակօ Սահակեան օրինակելի համարած է Արթուր Մկրտչեանի հայրենասիրութիւնը, նուիրուածութիւնը եւ պարկեշտութիւնը՝ աւելցնելով, որ անոր պայծառ յիշատակը միշտ վառ կը մնայ արցախցիներու սրտերուն մէջ: Արթուր Մկրտչեան ապրեցաւ 33 տարի, բայց մեծ աւանդ ունեցաւ Արցախի պետական շինարարութեան մէջ ու քաղաքական դաշտին վրայ: Ազգային ժողովի նախագահ Աշոտ Ղուլեանի խօսքով՝ Արթուր Մկրտչեան քաղաքականութեան մէջ վերականգնեց բարոյականութիւնը՝ մեծ պատգամ ձգելով սերունդներուն, ընդգծած է Արցախի խորհրդարանի նախագահ Աշոտ Ղուլեանը: Ընկերները, գործընկերները իր ազնուութիւնն ու շիտակութիւնը  կը յիշեն. ան կրցաւ քաղաքականութեան մէջ մտնել ու մնալ ազնիւ, դասը այսօրուան քաղաքական գործիչներուն համար ալ արդիական կը համարէ Ալիոշա Գաբրիէլեանը:

Արթուր Մկրտչեանի կեանքն ու ուղին իւրօրինակ դասագիրք է նոր սերունդի քաղաքական գործիչներուն համար: Արցախի մշակոյթի, երիտասարդութեան հարցերու եւ զբօսաշրջութեան նախարարութիւնը ցուցահանդէս կազմակերպած է՝ մէկ յարկի տակ հաւաքելով Արթուր Մկրտչեանը պատկերող մի քանի տասնեակ լուսանկարներ, փաստաթուղթեր, անձնական իրեր: «Շատերը զինք կրնան յիշել որպէս քաղաքական գործիչ, պատմաբան, ընկեր: Ինծի համար ան հայրենիքի նուիրեալն էր: Անոր համար ալ այս բոլոր նկարներէն ամենաշատը այս մէկը իրեն համար բնութագրական կը համարեմ. Լուսանկարին մէջ Արթուրն է՝ Գանձասարի քանդակազարդ դրան շրջանակին կանգնած, ձեռքերը խաչաձեւ տարածած: Այս նկարը «Խաչեալ» կը կոչեմ: Արթուրը ինքն ալ գերադասեց խաչուիլ հայրենիքի փրկութեան համար»,- կը պատմէ Արթուր Մկրտչեանի քոյրը՝ Ալվարդ Մկրտչեանը: Ան ալ ցուցահանդէսի առաջին այցելուներու եւ պատուաւոր հրաւիրեալներու շարքին է: «Եկած եմ թէ՛ ցաւով, թէ՛ հպարտութեամբ,- չի թաքցներ Ալվարդ Մկրտչեանը:- Բայց ամենաշատը շնորհակալութեան զգացումն է: Շնորհակալ եմ ճակատագրին, որ նման բարդ վիճակի մէջ մեզի տուաւ այնպիսի գործիչ մը, ինչպիսին Արթուր Մկրտչեանն էր: Ան արդէն պատմութեան կը պատկանի»:

Արթուր Մկրտչեան  ծնած է 1959 թուականի Փետրուար 16-ին Հադրութ շրջանի Ուխտաձոր գիւղը:  «Սովորական երեխայ էր, խաղալ կը սիրէր»,- կը յիշէ եղբայրը` Ղարիպ Պատասեանը: Դպրոցը աւարտելէ ետք ընդունուեցաւ եւ աւարտեց Երեւանի պետական համալսարանի պատմութեան բաժինը, սորվեցաւ Մոսկուայի Միքլուխօ Մաքլայի անուան ազգագրութեան բաժանմունքը: Շատերը իրեն համար գիտնականի փայլուն ապագայ կը կանխատեսէին, սակայն այդ չէր Արթուրի ընտրութիւնը: Ան նախընտրեց հայրենքի փոքրիկ քաղաք Հադրութ վերադառնալ: 1988-ին պատշպանեց թեկնածուական թէզն ու ստացաւ պատմական գիտութիւններու թեկնածուի աստիճան: Բայց գիտնական ըլլալէ առաջ ան հայրենասէր էր: Հարազատները չզարմացան, որ ան հայրենիք գալէն շատ չանցած յայտնուեցաւ շարժումի կիզակէտին: Եւ ոչ պատահաբար ընտրուեցաւ անկախ Արցախի առաջին օրէնսդիր մարմինի՝ Գերագոյն խորհուրդի պատգամաւոր, ապա՝ նախագահ: Գերագոյն խորհուրդի նախագահի պաշտօնին Արթուր Մկրտչեան աշխատեցաւ ընդամէնը 97 օր:

«Թերեւս կարճ ժամանակ թուի, բայց Արցախի կեանքի ամենաբարդ շրջաններէն մէկն էր այդ,- կը յիշէ Արթուր Մկրտչեանի ընկերներէն Գագիկ Աւանեսեանը:- Արթուր Մկրտչեանի օրօք ազատագրուած է Կրկժանը, կազմակերպուած է Քարինտակի պաշտպանութիւնը, լռեցուած Խոճալլուի կրակակէտը: Նաեւ հեռանկարային որոշումներ կային. անոնցմէ մէկը Բանակի կազմաւորման մասին որոշումն էր 1992-ի Փետրուար 24-ին, կար նաեւ Շուշիի ազատագրութեան որոշումը»:

Որոշումները կային, ծրագիրներ՝ աւելի շատ: Սակայն գործը կիսատ ձգեց ճակատագրի բերմամբ: Սպաննուեցաւ 33 տարեկանին՝ 1992 թուականի Ապրիլ 14-ին: Իր մարմինը կը հանգչի Ստեփանակերտի յուշահամալիրին մէջ: Պատգամը, սակայն, անփոփոխ ու անխախտ է. հողը կռիւով կը պահեն եւ ապրելով կը շէնցնեն:

Ստեփանակերտ

 

 

spot_img

ՆՄԱՆ ՆԻՒԹԵՐ

spot_img
spot_img

ՎԵՐՋԻՆ ՅԱՒԵԼՈՒՄՆԵՐ

spot_img

Զօրակցիր Զարթօնք Օրաթերթին