Շաբաթ, 04. 04. 2026

Հայաստանի Ամենաշատ Սիրուած Արքեպիսկոպոսը. Միքայէլ Աջապահեան

0
Միքայէլ Արքեպիսկոպոս Աջապահեան. Հայաստանի մէջ երկու տարուան բանտարկութեան դատապարտուած է։ Լուսանկարը՝ Նարեկ Ալեքսանեանին։

Միքայէլ Արքեպիսկոպոս Աջապահեան հայ աւագ հոգեւորականներէն է, որոնցմէ չորսը բանտարկուած են Փաշինեանի կառավարութեան կողմէ։ Բանտէն ան կը շարունակէ հորդորել Հայ Առաքելական Եկեղեցին, որ անսասան մնայ։

Միքայէլ Արքեպիսկոպոս Աջապահեան, Հայաստանի ամենաշատ յարգուած հոգեւորականներէն մէկը, որ ինչքանով, որ յայտնի է իր նուիրումովը Շիրակի թեմի իր հօտին, նոյնքան ալ իր կտրուկ քննադատութիւններովը հասարակութեան եւ վերնախաւին հանդէպ։

Ծնած 1963-ին Հայաստանի երկրորդ քաղաքը հանդիսացող՝ Գիւմրիի մէջ, ան աւարտած է Գէորգեան Ճեմարանը Մայր Աթոռ Սուրբ Էջմիածնի մէջ 1987-ին, որմէ ետք ան մասնակիցըդարձած  է Եկեղեցւոյ արձագանգին 1988-ի Սպիտակի երկրաշարժին։ Աջապահեան շարունակած է  ստանալ Արեւելեան Եկեղեցական Գիտութիւններու իր վարպետութեան աստիճանը 1997-ին, Հռոմի Պապական Ուղղափառ Ինստիտուտէն։

Աջապահեանի ծառայութիւնը Հայ Առաքելական Եկեղեցւոյ տարաւ զինք Արցախէն մինչեւ Հնդկաստան, եւ վերջապէս ետ դարձաւ իր տան հօտին՝ Գիւմրի, ուր ան կը ծառայէ որպէս Շիրակի Թեմի Առաջնորդ 2001-էն ի վեր։

Այսօր ան նստած է բանտի ճաղերուն ետին։

62-ամեայ Սրբազանը կը կրէ երկու տարուան պատիժ մը, որ տրուած է վարչապետ Նիկոլ Փաշինեանին հաւատարիմ դատաւորի մը կողմէ 3 Հոկտեմբեր 2025-ին։

Դեկտեմբերի վերջաւորութեան, ան վիրահատութեան ենթարկուեցաւ։ Այնուամենայնիւ, դատախազները կը ձգտին աւելցնել իր բանտարկութեան ժամանակը եւս վեց ամսով։

Դատախազի «շրջադարձ»-ը

2020-ի Լեռնային Ղարաբաղի (Արցախ) պատերազմի ահաւոր աւարտի պահէն ի վեր, Աջապահեան բացայայտօրէն յայտարարած է, որ Հայաստանի զօրավարները պէտք է զինուորական յեղաշրջում մը իրականացնեն, որպէսզի փրկեն ազգը։

«Այն ժամանակ, երբ այդ հիւանդագինը՝ խմած վիճակի մէջ, կը յայտարարէր, որ ոչ ոք պէտք է կասկածի իր կարողութեան վրայ՝ գերագոյն հրամանատար ըլլալու, ես ըսի, որ զինուորական յեղաշրջում մը հարկաւոր էր։ Եւ ես կ’ըսեմ այդ օրէն ի վեր. զինուորական յեղաշրջում մը հարկաւոր է», ըսաւ ան «Օրագիր» լրատուամիջոցին 26 Սեպտեմբեր 2023-ին։

Աջապահեան ցաւով արտայայտուած է. «Բայց մենք պատշաճ բանակ մը չունէինք, մենք չունէինք գլխաւոր շտապը, որպէսզի ձեռնարկենք պետութիւնը եւ Արցախը փրկելու համար հարկաւոր քայլերը։ Անոնք չգործեցին, եւ մեղքը իրենց վրայ է։ Աւելի մեղք իրենց վրայ է, քան այս մտային հիւանդ անձին վրայ»։

Այդ հարցազրոյցը աւելի ուշ նշուեցաւ իշխող կուսակցութեան մօտ գտնուող դէմքերու կողմէ։

Դանիէլ Իոնիսեան, հասարակական գործիչ մը, որ ներգրաւուած է Հայաստանի սահմանադրութեան վերաձեւակերպման մէջ, 25 Ապրիլ 2024-ի նամակով մը դիմեց Հայաստանի Գլխաւոր Դատախազին, որպէսզի Արքեպիսկոպոսը հարցաքննութեան ենթարկուի, նշելով, որ իր խօսքերը կը կազմեն իշխանութեան ապօրինի զաւթման կոչ Հայաստանի Քրէական Օրէնսգիրքի 422-րդ յօդուածին հիման վրայ:

Դատախազութեան Գրասենեակը արձականքեց այդ առաջարկին օրեր ետք, ըսելով, որ առաջնորդը ոճիր մը չէ գործած իր յայտարարութեան մէջ։

Բայց այդ գնահատականը փոխուեցաւ, երբ Փաշինեան սկսաւ իր արշաւը Հայ Առաքելական Եկեղեցւոյ դէմ յաջորդ տարին, նախ թիրախաւորելով Ամենայն Հայոց Կաթողիկոսը Ֆէյսպուքեան գրառումներով, ապա անցնելով աւագ հոգեւորականներու ֆիզիքական կալանքին։

Հետապնդում քաղաքական դրդապատճառներով

27 Յունիս 2025-ին հարիւրաւոր դիմակաւորուած եւ զինուած ներքին անվտանգութեան աշխատակիցներ ժամանեցին Մայր Աթոռ Սուրբ Էջմիածին՝ Աջապահեանին ձերբակալելու համար։ Եկեղեցւոյ հաւատարիմ անդամները հաւաքուեցան Մայր Աթոռին մէջ, արգելափակելով ոստիկանութիւնը եւ ստիպելով անոնց նահանջել։

Բայց Աջապահեան դուրս ելաւ Ամենայն Հայոց Կաթողիկոս Գարեգին Բ.-ի հետ, ըսելով բազմութեան, որ ան ոչ մէկ բանէ կը վախնար եւ որ ան ինքնակամ պիտի երթայ Քննչական Կոմիտէ։

Ան ձերբակալուեցաւ եւ դատապարտուեցաւ շտապկազմակերպուած դատավարութեան միջոցով, որուն արդիւնքը կանխորոշուած էր։

Հայաստանի քաղաքացիական հասարակութեան խմբակները դատապարտեցին սոյն վճիռը զայն սեպելով քաղաքական դրդապատճառներով արձակուած դատապարտում։ Հայաստանի մէջ մարդու իրաւունքներու տասը ՀԿ-ներու կողմէ համատեղ յայտարարութիւն մը նշեց, որ «Այլ վարոյթներու մէջ, որոնք նման հիմքերով սկսած են քննել յանձանքներ, որոնց մէջ մեղադրուած էր Արքեպիսկոպոս Աջապահեանը, դատը տեւած է աւելի երկար ժամանակաշրջան, եւ որեւէ անձ, որ թեկուզ մեղաւոր ճանչուած էր նման արարքի մը համար, իրականութեան մէջ բանտարկութեան չէր ենթարկուած»:

Հայ մարդու իրաւունքներու փորձագէտ Զարուհի Յովհաննիսեան կը պնդէ, որ Աջապահեանի կարգավիճակը այսօր կը համապատասխանէ Եւրոպայի Խորհուրդի Խորհրդարանական Վեհաժողովի (PACE) քաղաքական բանտարկեալի սահմանումին։

Հայաստանի Քննչական Կոմիտէի նախագահէն բացատրութիւն պահանջուած է, թէ ինչպէ՞ս արքեպիսկոպոսը կրնայ դատապարտուիլ յայտարարութեան մը համար, որ դատախազները նախապէս որոշած էին, որ ոճիր մը չէր: Անոր պատասխանը եղած է այն, որ իբր ժամանակը փոխած էր Արքեպիսկոպոսին խօսքերուն ենթադրութիւնները, եւ, որ անոնք այժմ կը վտանգեն «ձեւաւորել հանրային կամքը եւ գիտակցութիւնը՝ ստեղծելով փափաք մը, որպէսզի այն մղէ հասարակութեանը իշխանութիւնը զաւթելուն միտուած գործողութիւններու մէջ յայտնուին»։

Երեւանի մէջ հաստատուած Քաղաքական Իրաւունքներու Հայկական Կեդրոնը հակադարձեց Քննչական Կոմիտէի փոփոխութեան դէմ իր 2025-ի Դեկտեմբերին տուած զեկոյցին մէջ։

«Տրամաբանական հակասութիւն մը կը ծագի այստեղ. եթէ «զինուորական յեղաշրջման կոչը» ուղղուած էր անվտանգութեան ուժերու ղեկավարներուն, ապա ի՞նչ առնչութիւն ունի ենթադրեալ ներուժը՝ խթանելու ընդհանուր հասարակութիւնը:

«Մեղադրող կողմը ինքը կը շեշտէ, որ «կոչին թիրախային լսարանը» բարձրաստիճան զինուորական սպաներն ու անվտանգութեան ուժերու ղեկավարներն էին, ոչ թէ մարդոց անորոշ զանգուածը»։

Քաղաքական Իրաւունքներու Հայկական Կեդրոնը -ը կը նշէ թէ Փաշինեանի ենթակայ Հայկական զինուած ուժերու կամ Ազգային Անվտանգութեան ծառայութեան անդամներէն ոչ մէկը կասկածուած է հնարուած յեղաշրջման մը մէջ։

Աճապահեան Արքեպիսկոպոս կը մերժէ իր դէմ բոլոր մեղադրանքները, եւ իր փաստաբանները կը շարունակեն բողոքարկել դատարանի վճիռին դէմ։

Դատավճիռէն առաջ իր ունեցած ելոյթին մէջ, Աճապահեան դատարանին ըսաւ. «Հայր, մի՛ ներեր իրենց, քանի որ գիտեն թէ ինչ կ’ընեն։»

Բանտէն ան շարունակած է պաշտպանել Եկեղեցին Փաշինեանի արշաւանքին դէմ, եւ խրատել անհաւատարիմ հոգեւորականները, հատու գրիչովը գրուած իր կոչերուն միջոցով։

Բնագիրը՝ Անգլերէն

 Արեւմտահայերէնի թարգմանութիւնը՝ «Զարթօնք»-ին

Աղբիւր՝ www.csi-int.org

Armenia’s Tough Love Archbishop, Mikael Ajapahyan

0
Միքայէլ Արքեպիսկոպոս Աջապահեան. Հայաստանի մէջ երկու տարուան բանտարկութեան դատապարտուած է։ Լուսանկարը՝ Նարեկ Ալեքսանեանին։

Archbishop Mikael Ajapahyan is one of four senior Armenian clergy imprisoned by the Pashinyan government. From behind bars, he continues to urge the Armenian Apostolic Church to hold firm.

Archbishop Mikael Ajapahyan, one of Armenia’s most venerated clergymen, is known for his dedication to his flock in the eastern Shirak Diocese as much as his blunt indictments of society and elites.

Born in Armenia’s second city of Gyumri in 1963, he graduated from the Gevorkian Seminary at the Mother See of Holy Etchmiatzin in 1987, after which he oversaw the Church’s response to the 1988 Spitak earthquake. Ajapahyan went on to receive his Master of Oriental Ecclesiastical Sciences in 1997 from the Papal Orthodox Institute of Rome.

Ajapahyan’s service to the Armenian Apostolic Church took him from Artsakh to India, and finally back to his home flock in Gyumri, where he has served as the Primate of Shirak Diocese since 2001.

Today, he sits behind bars.

The 62-year-old is serving a two-year sentence handed down by a judge loyal to Prime Minister Nikol Pashinyan on 3 October 2025.

In late December, he underwent surgery. Prosecutors are nonetheless seeking to increase his jail time by another six months.

Prosecutor’s U-Turn

Ajapahyan has openly stated since the height of the 2020 war for Nagorno-Karabakh (Artsakh) that Armenia’s generals must carry out a coup d’etat in order to save the nation.

“At the time when that sicko—while drunk—was proclaiming that no one should doubt his ability to be the supreme commander, I said that a military coup was necessary. And I’ve been saying it since then: a military coup is necessary,” he told Oragir news on 26 September 2023.

Ajapahyan lamented, “But we didn’t have a proper army, we didn’t have the general staff to take the necessary steps to save the state and Artsakh. They didn’t act, and the blame is on them. More blame is on them than on this mentally ill person.”

That interview was later flagged by figures close to the ruling party.

Daniel Ionisyan, a public figure engaged in re-writing Armenia’s constitution, requested in a 25 April 2024 letter to Armenia’s Prosecutor General that the Archbishop be investigated – arguing that his words constituted an illegal call for the seizure of power under Article 422 of Armenia’s Criminal Code.

The Office of the Prosecutor General dismissed that request days later, saying that the primate did not commit any crime in his statement.

But that assessment changed when Pashinyan launched his campaign against the Armenian Apostolic Church the following year, first targeting the Catholicos of All Armenians with Facebook posts, then moving to the physical detention of senior clergy.

A Politically-Motivated Prosecution

On 27 June 2025, hundreds of masked and armed internal security agents arrived at the Mother See of Holy Etchmiatzin to detain Ajapahyan. Faithful members of the church rallied at the Mother See, blocking the police and forcing them into retreat.

But Ajapahyan emerged with the Catholicos of All Armenians Karekin II, telling the crowds he feared nothing and that he would go himself to the Investigative Committee.

He was detained and convicted through a hasty trial, where the outcome was preordained.

Civil society groups in Armenia condemned the conviction as politically motivated. A joint statement by ten human rights NGOs in Armenia noted that, “In other proceedings initiated on similar grounds to the crime Archbishop Ajapahyan was charged with, the trial was conducted over longer periods of time and no person found guilty of a similar act actually served any imprisonment.”

The Armenian human rights expert Zaruhi Hovhannisyan argues that Ajapahyan meets the Council of Europe Parliamentary Assembly (PACE) definition of a political prisoner.

The chairman of Armenia’s Investigative Committee, asked to explain how the archbishop could be convicted for a statement that prosecutors had previously ruled was not a crime, said that the timing had changed the implications of the Archbishop’s words, and that they now risked “shaping public will and consciousness, creating a desire for these actions – actions aimed at seizing power – to emerge in society.”

The Yerevan-based Armenian Center for Political Rights pushed back against the Investigative Committee’s change in tack in a December 2025 report.

“A logical contradiction arises here: if the ’call for a military coup’ was directed at the heads of the security forces, what relevance does the alleged potential to incite the general public have?

“The prosecution itself emphasizes that the ‘target audience of the call’ was high-ranking military officers and security force leaders, not an undefined mass of people.”

The ACPR points out that no members of the Armenian armed forces or the National Security Service, who are subordinate to Pashinyan, have been identified as suspects in any purported coup plot.

Archbishop Ajapahyan rejects all charges against him, and his lawyers continue to appeal the court’s verdict.

In a statement before his sentencing, Ajapahyan told the courtroom, “Do not forgive them Father, for they know what they do.”

From prison, he has continued to defend the Church against Pashinyan’s campaign, and to admonish disloyal clergy, through sharply written letters in immaculate script.

Article initially published on www.csi-int.org

Մահազդ. Ընկ. Անդրանիկ Հայկեանի

0

Սրտի դառն կսկիծով կը գուժենք մահը մեր սիրեցեալ ամուսնոյն, հօր, մեծ հօր եւ հարազատին՝

ԱՆԴՐԱՆԻԿ ՀԱՅԿԵԱՆ-ի

(Ծնեալ Յունուար 20, 1937 Լիբանան)

անակնկալ մահը, որ պատահեցաւ Կիրակի, Յունուար 25, 2026-ին իր բնակարանին մէջ:

Յուղարկաւորութեան արարողութիւնը տեղի պիտի ունենայ Հինգշաբթի Փետրուար 12, 2026-ին, կէսօրէ ետք ժանը 1-ին Turner and Stivens Live Oak Morturary & Memorial Park, Monrovia, CA.

Սգակիրներ՝

Այրին՝ Տիկ. Ովսաննա Հայկեան

Զաւակը՝ Յովսէփ Հայկեան

Դուստրը՝ Տէր եւ Տիկ. Ռաֆֆի եւ Ալիս Չափարեան

Քոյրը՝ Տիկ. Վիգի Աճէմեան եւ զաւակները

Քոյրը՝ Տիկ. Զապէլ Ճոշի եւ զաւակները

Հանգուցեալի եղբօր տիկինը՝ Տիկ. Արաքսի Հայկեան եւ զաւակները

Եւ համայն Հայկեան, Չափարեան, Աճէմեան, Ճոշի ընտանիքները, հարազատները,  բարեկամները եւ գաղափարի ընկերները:

****

Այս տխուր առիթով ԶԱՐԹՕՆՔ-ի անունով կը ցաւակցինք մեր հանգուցեալ ընկերոջ այրիին, սիրելի զաւակներուն եւ հարազատներուն:

Ընկ. Հայկեանի յիշատակը մնայ անթառամ:

ԳՈՅԺ. Ոչ  Եւս  Է  Մարօ  Պետրոսեան

0
Մարօ Պետրոսեան

Խոր ցաւով կը գուժենք Թէքէեան Մշակութային Միութեան Կեդրոնական Վարչութեան երկարամեայ նուիրեալ եւ վաստակաշտ անդամ Մարօ Պետրոսեանի մահը:

Հանգուցեալը բացառիկ սէր եւ գուրգուրանք ունէր հայեցի դաստիարակութեան նկատմամբ: Ան 30 տարիներէ ի վեր, մասնաւորապէս կը գլխաւորէր Թ.Մ.Միութեան Հայաստանի եւ Արցախի մէջ ծաւալած՝ «Ուսուցիչ Մը Հովանաւորէ» բարեգործական ծրագրին աշխատանքները:

Մարօ Պետրոսեանին  կեանքին ու գործին գնահատանքը եւ յուղարկաւորութիւնը տեղի պիտի ունենայ Հիուսթըն, Թեքսասի մէջ, ԱՄՆ, Շաբաթ՝ 31 Յունուար 2026-ին, տեղւոյն ժամով առաւօտեան 11-ին:

Հանգուցեալին ընտանիքին փափաքն է, որ փոխան ծաղկեպսակի, նուիրատուութիւններ կատարուին Թ.Մ.Մի  «Ուսուցիչ Մը Հովանաւորէ» Ֆոնտին:

****

Այս տխուր առիթով կու գանք մեր խորազգաց ցաւակցութիւնները  յայտնելու  հանգուցեալին ամուսնոյն՝ Սերոբ Պետրոսեանին, իրենց զաւակներուն, հարազատներուն եւ ընտանեկան բոլոր պարագաներուն:

Թէքէեան Մշակութային Միութեան

Կեդրոնական Վարչութիւն

ԳՈՅԺ. Ոչ եւս է Ընկ.հի Մարօ Պետրոսեանը

0
Screenshot

Խոր կսկիծով կը գուժենք, Թէքէեան Մշակութային Միութեան Ամերիկայի և Գանատայի Կեդրոնական վարչութեան երկարամեայ անդամ եւ գանձապահ՝ ընկ.հի Մարօ Պետրոսեանի մահը, որ պատահած է այս առաւօտ՝  27 Յունուար 2026-ին Ամերիկայի Միացեալ Նահանգներուն մէջ:

Ան խաղաղութեամբ դէպի յաւերժութիւն ճախրած է, հրաժեշտ տալով իր սնարը սիրով շրջապատած   կեանքի ընկերոջ, զաւակներուն եւ հարազատներուն:

Ընկ.հի Մարօ Պետրոսեանին աւանդը մեծ է մեր կազմակերպութեան մէջ, մինչ ան ԹՄՄ-ի ճամբով իր ամբողջ կեանքի ընթացքին ծառայած է մեր ազգին ու Հայրենիքին:

Թող, որ մեր հանգուցեալ ընկերուհին յաւերժ հանգչի լոյսերու մէջ եւ իր օրինակելի յիշատակը մնայ անթառամ:

Յուղարկաւորութեան արարողութեան կարգի մանրամասնութիւնները կը հաղորդուին շուտով:

*****

Այս տխուր առիթով ԶԱՐԹՕՆՔ-ի մեծ ընտանիքին անունով մեր ցաւակցութիւնները կը յայտնենք իր սիրեցեալ կողակիցին՝ ընկ. Սերոբ Պետրոսեանին, զաւակներուն եւ բոլոր հարազատներուն:

«Զ.»

ՀԱՀԳԲ Հիմնադրութեան 51-ամեակին Առիթով

0

Հայաստանի Ազատագրութեան Հայ Գաղտնի Բանակի

Յայտարարութիւնը

Հայաստանի Ազատագրութեան Հայ Գաղտնի Բանակը ծնունդ առաւ 20 Յունուար 1975-ին, Հայոց Ցեղասպանութենէն 60 տարիներ ետք, երբ մեր ազգի զանգուածային բնաջնջման ու հազարամեակներու հայրենիքէն բռնի տեղահանման յանցագործութիւնը մնացած էր ոչ միայն անպատիժ, այլեւ անտեսուած ու արհամարհուած միջազգային հանրութեան կողմէ:

20-րդ դարու առաջին ցեղասպանութեան իրաւաքաղաքական դատապարտումն ու անոր հետեւանքներու վերացման համամարդկային պարտաւորութիւնը ոչ միայն անյիշելի էր ու անգոյ, այլեւ մոռացութեան թանձր վարագոյրը սկսած էր կամաց-կամաց իջնել պատմաքաղաքական այս արիւնաթաթախ իրադարձութեան վրայ, յատկապէս, որ թրքական ուրացման ու ժխտման նկրտումները թափ հաւաքելով, արդէն իսկ վերածուած էին ցեղասպան պետութեան արտաքին քաղաքականութեան առանցքային ուղղութիւններէն մին:

Ի տես ձեւաւորուած այս դաժան իրականութեան, Հայաստանի Ազատագրութեան Հայ Գաղտնի Բանակը իր գոյութեամբ իսկ եկաւ համայն աշխարհին լսելի դարձնելու` Հայ ազգի անկորչելի ու անժամանցելի իրաւունքներու վերատիրացման համար անհաշտ պայքարի, անկոտրում կամքի ու անտեղիտալի վճռակամութեան որոտաձայն ուղերձը:

Ու այս ուղերձի դղրդիւն արձագանգները լսելի դարձան ոչ միայն համայն աշխարհի ոստաններուն մէջ, այլեւ ու մանաւանդ թրքական ցեղասպան պետութեան սրտին վրայ՝ Հայ ազատամարտիկներու անսակարկ զոհողութիւններուն եւ մահապարտ գործողութիւններուն շնորհիւ:

Աշխարհը լսեց ու իմացաւ, իսկ թրքական ցեղասպան պետութիւնը տեսաւ եւ հասկցաւ, որ ՀԱՅԸ՝ իր պատմական իրաւունքներէն հրաժարողը չէ՛, ՀԱՅԸ՝ իր ազգային ինքնութենէն օտարացողը չէ՛, ՀԱՅԸ՝ իր ազգային յիշողութենէն ու պատկանելիութենէն հեռացողը չէ՛, ՀԱՅԸ՝ իր հազարամեակներու փառաւոր պատմութիւնը ըստ քմահաճոյքի եւ օտարածին պատուէրի վերախմբագրողը չէ՛, ՀԱՅԸ՝ իր հայրենիքին, իր արժանապատիւ գոյութեան ու գոյատեւման համար կեանք խնայողը չէ՛, ՀԱՅԸ՝ իր ազգի միլիոնաւոր նահատակներու պատգամը ուրացողը չէ՛:

Ու մինչ համայն աշխարհը իմացաւ, իսկ ցեղասպան թուրքը հասկցաւ, կը թուի թէ Հայաստանի Հանրապետութեան մէջ ներկայիս գործող վարչախումբը, պատմութենէն դասեր չքաղելով, «խաղաղութեան» սին ու պատիր կարգախօսներու տարափին տակ, կը նկրտի վերափոխել ու վերաձեւել Հայու ազգային ինքնութիւնը՝ ըստ թրքա-ազերիական ցանկութեան ու պատուէրի:

Հայոց Ցեղասպանութեան փաստի ուրացումը, հայապատկան Արցախէն հրաժարումը, պետական ինքնիշխանութեան զիջումը, ազգային արժանապատւութեան նսեմացումը եւ համահայկական տեսլականներու ոտնահարումը` անտարակոյս կը բնորոշեն եւ կ’ապացուցեն գործող վարչակազմի ապազգային ու հայրենադաւ էութիւնը:

Իսկ Հայ Առաքելական Սուրբ Եկեղեցւոյ նուիրապետութեան եւ հոգեւորականութեան դէմ շղթայազերծուած ստոր արշաւը, միայն ամենավերջին օղակն է անոր ազգադաւ ու հայրենակործան վարքագիծի երկար շղթային:

Հայաստանի Ազատագրութեան Հայ Գաղտնի Բանակը, հաշուի առնելով աշխարհաքաղաքական իրողութիւնները, ուժերու յարաբերակցութեան առկայ դրուածքէն բխող միջազգային եւ տարածաշրջանային իրադարձութիւնները, իսկ յատկապէս, Հայաստանի Հանրապետութեան շուրջ եւ ներս ձեւաւորուած իրավիճակը, որդեգրած է առաւելագոյն ինքնազսպման, ռազմավարական համբերութեան եւ իրատեսական շրջահայեցութեան գործելաձեւը՝ առանց մազաչափ իսկ տեղաշարժելու համազգային իր տեսլականէն եւ նպատակային ու ծրագրային առաջադրանքներէն:

Այս գործելաձեւը սակայն ունի իր սահմանները, որոնք կը ձեւաւորուին ու կը ճշդուին, ելած ազգային եւ պետական շահի նկատմամբ ունեցած մեր սեփական ուրոյն ընկալումէն ու գիտակցումէն, իսկ եթէ այդ գիտակցումը պարտադիր ու անյետաձգելի հրամայական համարէ անգամ մը եւս որոտաձայն ուղերձներու յղումը առ որ անկ է, մենք ունինք ե՛ւ կամք ե՛ւ կարողութիւն անոնք յղելու՝ ո՛ւր եւ ե՛րբ անհրաժեշտ ու նպատակայարմար նկատենք:

Կեցցէ՛ Հայաստանի Ազատագրութեան Հայ Գաղտնի Բանակը:

Կեցցէ՛ ամբողջական եւ միացեալ, հայրենատէր ու ազգակեդրոն Հայաստանը:

Խոնարհում Հայ ազգի իրաւունքներուն եւ արժանապատւութեան համար զոհուած բոլոր նահատակներուն յիշատակին:

Յաղթանակը մերն է:

20 Յունուար 2026

ՀԱՅԱՍՏԱՆԻ ԱԶԱՏԱԳՐՈՒԹԵԱՆ ՀԱՅ ԳԱՂՏՆԻ ԲԱՆԱԿ

Բովանդակ Հայաստանի Քաղաքական Ղեկավարութիւն

Հայաստանեայց Առաքելական Եկեղեցին ու Հայաստանի Պետութիւնը. Սուտ Նախադրութեան Մերժումը

0

ՍԵՐԽԻՕ ՆԱՀԱՊԵՏԵԱՆ

Պատմութիւն, Ինքնութիւն եւ Ազգային Պատասխանատուութիւն

Հայ հասարակական եւ քաղաքական քննարկումներու զանազան շրջանակներուն մէջ կը շրջանառուի խօսոյթ մը, որ որքան տարածուած է, նոյնքան ալ պատմականօրէն անհիմն է. իբր Հայ Առաքելական Եկեղեցին պէտք է հեռու մնայ պետական քաղաքականութենէ, մինչդեռ պետութեան թոյլատրելի է, նոյնիսկ քաջալերելի է, միջամտել Եկեղեցւոյ ներքին կեանքին։ Այս երկակի չափանիշը ոչ միայն կը հակասէ հայ ժողովուրդի աւելի քան 1700 տարուa3 պատմութեան, այլ նաեւ գիտակցուած փորձ մըն է լռեցնելու այն հաստատութեան ձայնը, որ կը ներկայացնէ բնակչութեան մօտաւորապէս 92 տոկոսը եւ եղած է ազգային գոյատեւման հիմնական սիւնը։

Այս խմբագրականը նպատակ ունի վճռականօրէն մերժելու այդ սուտ նախադրութիւնը՝ պատմական փաստերով ցոյց տալով, որ Եկեղեցւոյ անչատումը Հայաստանի քաղաքական կեանքէն անկարելի է, անխոհեմ եւ հակասական է հայկական ինքնութեան բնոյթին։

Պատմական Անժխտելի Ճշմարտութիւնը. Եկեղեցին եւ Ազգը Անբաժան Են.

Հայաստան՝ Աշխարհի Առաջին Քրիստոնեայ Պետութիւնը (301)

301 թուականին Տրդատ Գ. Մեծ թագաւորին օրով, քրիստոնէութիւնը հռչակուեցաւ իբր Հայաստանի պետական կրօն, որով Հայաստան դարձաւ աշխարհի առաջին երկիրը, որ պաշտօնապէս ընդունեց Քրիստոնէութիւնը։ Ասիկա պատահեցաւ Կոստանդիանոսի Միլանի հրովարտակէն (313) տասը տարի առաջ եւ Հռոմէական կայսրութեան պաշտօնական քրիստոնէացումէն (380) ութսուն տարի առաջ։ Ասորմով, Հայաստան սահմանեց պատմական նախադէպ մը, որ ուրիշ ազգ մը չի կրնար իրեն վերագրել։

Սուրբ Գրիգոր Լուսաւորիչը, որ մկրտեց թագաւորը եւ ձեռնադրուեցաւ իբր Հայ Եկեղեցւոյ առաջին Կաթողիկոսը, հիմնեց ոչ միայն կրօնական հաստատութիւն մը, այլ նաեւ հայ ազգային ինքնութեան հիմքը։ Էջմիածնի Մայր Տաճարի կառուցումը 303 թուականին սկիզբ դրաւ հոգեւոր, մշակութային եւ ճարտարապետական աւանդութեան մը, որ կը պահպանուի մինչեւ օրս։

Եկեղեցին՝ Ազգային Ինքնութեան Պահապան Դարաւոր Օտար Տիրապետութիւններու Ընթացքին

1375 թուականին Կիլիկեան Հայաստանի վերջին թագաւորութեան անկումէն ետք, հայ ժողովուրդը դարերով մնաց առանց պետականութեան։ Այդ պայմաններուն մէջ Կաթողիկոսը ստանձնեց ոչ միայն հոգեւոր, այլ նաեւ ազգային-քաղաքական առաջնորդի դեր։ Աւելի քան հինգ դար՝ Օսմանեան եւ ապա Ռուսական կայսրութիւններու տիրապետութեան ներքեւ, Հայ Առաքելական Եկեղեցին մնաց ազգային շարունակականութեան միակ խորհրդանիշը։

Երբ պետութիւնը դադրած էր գոյութիւն ունենալէ, Եկեղեցին պահպանեց հայոց լեզուն, մշակոյթը, սովորութիւնները եւ պատմական յիշողութիւնը։ Առանց Եկեղեցւոյ, հայկական ազգը պարզապէս չէր պահպանուիր։ Ասիկա հռետորաբանութիւն չէ, այլ պատմականօրէն փաստագրուած իրողութիւն մըն է։

Հայոց Ցեղասպանութիւնը. Եկեղեցին՝ Ոչնչացման Առաջնային Թիրախ

1915–1923 թուականներուն, երիտթրքական վարչակարգի կողմէ իրականացուեցաւ 20-րդ դարու առաջին ցեղասպանութիւնը, որուն ընթացքին սպաննուեցաւ աւելի քան 1.5 միլիոն հայ։ Հայ Առաքելական Եկեղեցին դարձաւ ցեղասպանութեան առաջին նշանակէտերէն մէկը։ Օսմանեան իշխանութիւնները դիտումնաւոր կերպով ոչնչացուցին շուրջ երկու հազար եկեղեցի եւ երկու հարիւր վանք, բռնագրաւեցին եկեղեցական ողջ ունեցուածքը եւ համակարգուած կերպով սպաննեցին հոգեւորականները։

Ինչո՞ւ էր Եկեղեցին հիմնական նշանակէտը։ Որովհետեւ յանցագործները յստակօրէն կը հասկնային այն, ինչ որ այսօր կարգ մը քաղաքական գործիչներ կարծես թէ մոռցած են. Հայ Առաքելական Եկեղեցին հայկական ազգային ինքնութեան ողնաշարն է։ Եկեղեցւոյ ոչնչացումը կը նշանակէր ազգին ոչնչացումը։

Ցեղասպանութիւնը ոչ միայն ֆիզիքական, այլ նաեւ մշակութային եւ հոգեւոր բնաջնջում էր։ Եւ այնուամենայնիւ, Եկեղեցին գոյատեւեց եւ շարունակեց պահպանել հայկական ինքնութիւնը։

Սփիւռքը. Եկեղեցին՝ Հայութեան Կեդրոնը

Ցեղասպանութենէն ետք, հարիւր հազարաւոր հայեր ցրուեցան աշխարհով մէկ՝ Մերձաւոր Արեւելք, Եւրոպա, Ամերիկա։ Ի՞նչն էր որ կը պահէր այդ բեկբեկուած սփիւռքը միասնական։ Հայ Առաքելական Եկեղեցին։

Ուր որ հայերը կը հաստատուէին, առաջին հիմնուող կառոյցը եկեղեցին էր։ Ապա կը ստեղծուէին դպրոցները, մշակութային եւ համայնքային կազմակերպութիւնները։ Եկեղեցին դարձաւ սփիւռքեան հայութեան ինքնութեան առանցքը։

Այսօր Հայաստանի բնակչութեան շուրջ 92 տոկոսը իրեն կը համարէ Հայ Առաքելական Եկեղեցւոյ հետեւորդ։ Ասիկա բացառիկ ազգային համախմբուածութիւն է ժամանակակից աշխարհին մէջ։

Ներկայիս Իրողութիւնը. Պետութեան Միջամտութիւնը Եւ Եկեղեցւոյ Մեղադրումը

Վերջին տարիներուն, Հայաստանի իշխանութիւններուն եւ Եկեղեցւոյ միջեւ լարուածութիւնը հասած է աննախադէպ մակարդակի։ 2023 թուականին Արցախի կորուստէն ետք, Ամենայն Հայոց Կաթողիկոս Գարեգին Բ. հրապարակավ կոչ ուղղեց վարչապետ Նիկոլ Փաշինեանի հրաժարականին՝ զինք պատասխանատու նկատելով ազգային ողբերգութեան համար։

Իշխանութիւններուն արձագանգը խօսուն էր. 2025 թուականի Յունիսին վարչապետը հրապարակաւ պահանջեց Կաթողիկոսին հրաժարականը, իսկ կարգ մը բարձրաստիճան հոգեւորականներ ենթարկուեցան հետապնդումներու։

Այստեղ ի յայտ կու գայ ակնյայտ հակասութիւնը. մինչ Եկեղեցին կը մեղադրուի քաղաքականութեան մէջ «միջամտելու» համար, հէնց պետութիւնն է որ կը խախտէ սահմանները՝ միջամտելով Եկեղեցւոյ ներքին կեանքին։

Եթէ Եկեղեցին իրաւունք չունի կարծիք յայտնել ազգային ճակատագրի մասին, ապա ինչո՞ւ պետութիւնն ունի իրաւունք որոշելու, թէ ով պէտք է ղեկավարէ Եկեղեցին։

Եկեղեցին՝ ազգային դիմադրութեան վերջին գիծը

Երբ բնակչութեան մեծամասնութիւնը իրեն նոյնացնէ Եկեղեցւոյ հետ, Կաթողիկոսի ձայնը ժողովուրդի ձայնն է։ Երբ Եկեղեցին քննադատէ իշխանութիւնները, ատիկա կուսակցական քաղաքականութիւն մը չէ, այլ պատմական առաքելութիւն մըն է։

Արցախի կորուստը սովորական քաղաքական հարց մը չէ․ ատիկա ազգային ողբերգութիւն մըն է։ Այդ պայմաններուն մէջ Եկեղեցին ունի ոչ միայն իրաւունք, այլ նաեւ բարոյական պարտականութիւն՝ բարձրաձայնելու։

Եզրակացութիւն Եկեղեցին պաշտպանել կը նշանակէ պաշտպանել ազգը

Հայ Առաքելական Եկեղեցին պարզապէս կրօնական հաստատութիւն մը չէ։ Անիկա հայկական ինքնութեան հոգեւոր, մշակութային եւ պատմական առանցքն է։ Անիկա պահպանեց ազգը, երբ պետութիւնը վերացած էր, վերապրեց Ցեղասպանութիւնը եւ միաւորեց Սփիւռքը։

Եկեղեցին լռեցնելը չի նշանակեր արդիականացնել Հայաստանը։ Անիկա կը նշանակէ թուլցնել այն հիմնասիւնը, որուն վրայ կանգնած է ազգը։

Հայ Առաքելական Եկեղեցին Հայաստանի հոգին է։

Ով որ յարձակի Եկեղեցւոյ վրայ՝ կը յարձակի Հայաստանի վրայ։

Ով որ պաշտպանէ Եկեղեցին՝ կը պաշտպանէ հայ ազգի յաւերժութիւնը։

Ընտրութիւնը մեր առջեւ է։ Պատմութիւնը մեզ կը դիտէ։ Մեր նահատակ նախնիները երկինքէն մեզ կը դատեն։ Ապագայ սերունդները մեզ պիտի հարցնեն․ արդեօ՞ք մենք եղանք արժանի ժառանգները 1700 տարուան անխախտ հաւատքի, թէ՞ դարձանք այն վախկոտ սերունդը, որ կամաւոր զիջեցաւ այն, ինչ որ ոչ մէկ նուաճող կարողացաւ խլել մեզմէ։

Թող իւրաքանչիւր հայ պատասխանէ իր խղճմտանքով, իր քուէով եւ իր ձայնով․ պատմութեան ո՞ր կողմը կը փափաքի կանգնիլ։

«Սարտարապատ»

Ամենայն Հայոց Կաթողիկոսի Հրաւէրով՝ Եպիսկոպոսական Ժողով Կը Գումարուի Աւստրիոյ Մէջ Կեդրոնական Եւրոպայի Հայրապետական Պատուիրակութեան  Հիւրընկալութեամբ

0

ՅԱՅՏԱՐԱՐՈՒԹԻՒՆ

Ցաւալիօրէն Իշխանութիւնները Մասնակցողներուն Ապահովութեան

Երաշխիք Չեն Տուած Որպէսզի Ժողովը Կարելի Ըլլար Գումարել Ս. Էջմիածնի Մէջ

Նախագահութեամբ՝ Ն.Ս.Օ.Տ.Տ. Գարեգին Բ. Ամենայն Հայոց Կաթողիկոսին, Հ.Ա.Ե. Գերագոյն Հոգեւոր Խորհուրդը իր վերջին ժողովին ընթացքին ներկայ՝  իշխանութիւն-եկեղեցի լուրջ տագնապի պայմաններուն մէջ անհրաժեշտ նկատած է գումարել Հ.Ա.Ե. Մայր Աթոռի Եպիսկոպոսական ժողով, մանրամասն կերպով քննելու համար ներկայ աննախադէպ տագնապին բոլոր տուեալները եւ որոշումներ կայացնելու համար, մինչեւ հերձուածային քանդիչ արարքներու տանող վերջին զարգացումներուն ի պատասխան: Նոյնպէս Եպիսկոպոսական Ժողովէն կ’ակնկալուի քննել եւ որոշում կայացնել Ազգային Եկեղեցական Ժողովի գումարման մասին որ Հ.Ա.Եկեղեցւոյ կանոնադրութեան համաձայն Գերագոյն հեղինակութիւնն է, որ իրաւասու է եւ պարտի առնել այն որոշումները որոնք որպէս օրինական վճիռներ, պարտին գործադրուիլ Հայաստանի եւ աշխարհատարած Սփիւռքի մէջ գործող Հայաստանեայց Եկեղեցւոյ բոլոր կառոյցներուն կողմէ:

            Յառաջիկայ Փետրուար 16-էն 19-ին   գումարուելիք այս կարեւոր ժողովը որ բնականոն պայմաններու մէջ պէտք էր գումարուէր Մայր Աթոռ Ս. Էջմիածնի մէջ, ցաւալիօրէն, Գերագոյն Հոգեւոր Խորհուրդը պարտաւոր զգացած է Հայաստանի մէջ տիրող քաղաքական ակնյայտ անապահովութեան հետեւանքով գումարել Հայաստանէն դուրս: Արդարեւ անցնող ամիսներուն ընթացքին իշխանութեանց կողմէ գործադրուած հոգեւորականներու եւ կարգ մը աշխարհականներու անօրինական կալանաւորումներու՝ Հայոց ժողովուրդի պատմութեան մէջ աննախադէպ ցաւալի երեւոյթը, բնականօրէն ստեղծած է անապահովութեան հասկնալի մթնոլորտ մը որուն իբրեւ հետեւանք՝ այս համաշխարհային բնոյթ ունեցող Եպիսկոպոսական Ժողովին ակնկալուած մասնակցողներուն համար անկարելի կը դարձնէ նախաձեռնել  դէպի Հայաստան ճամբորդութիւն մը, առանց ինքզինք ենթարկելուվ անօրինաբար կալանաւորուելու հաւանականութեան: Ահա այս իսկ պատճառաւ է որ որոշուած է Եպիսկոպոսական Ժողովը գումարել Աւստրիոյ Սանթ Փյոլթըն քաղաքին մէջ։

            Խիստ ցաւալի է այս վերջին պարագան որուն պատասխանատուութիւնը ամբողջովին կը կրէ Հայաստանի ներկայ իշխանութիւնը: Արդարեւ յատուկ այս անապահովութեան լուրջ հետեւանքները վերացնելու նպատակաւ է որ կը վերյիշեցնենք ՌԱԿ Համադրուած Մամուլին անցնող Դեկտեմբերի 17-ին եւ անոր շուրջ կատարած՝ հայերէն եւ անգլերէն լեզուներով յայտարարութեանց հետեւեալ վերնագրով արդարացի ու տեղին պահանջը.

«ՌԱԿ-ի Համադրուած Մամուլը Կը պահանջէ՝  Հ.Հ. Վարչապետը եւ Իշխանութիւնները, Պարտին Հրապարակաւ Անձեռնմխելիութեան Երաշխիքներ Տալ Որպէսզի Հայ Եկեղեցին Իր Հարցերը Ի’նք Լուծէ»:

            Արդ, դժբախտաբար իշխանութիւնները գիտակցաբար կամ անգիտակցաբար բոլորովին անտեսեցին այս շատ իրաւացի պահանջը:

            Ահա թէ ինչու դժբախտաբար, բոլորովին կեղծիք է այսօր երբ իշխանութիւնները, կամ անոնց ենթակայ կեղծ կամ իրաւ արբանեակներ, կը ջանան այպանել Եպիսկոպոսական Ժողովի Մայր Աթոռէն դուրս գումարումը:

            Միւս կողմէ կ’արժէ նաեւ յիշել թէ Գերագոյն Հոգեւոր Խորհուրդի կամ Եպիսկոպոսական՝ Ժողովներ Հայաստանէն դուրս գումարելու օրինական որեւէ արգելք չկայ մեր կանոնադրութեան մէջ, այլ ընդհակառակը՝ ունի նախընթացներ:

            Կը մաղթենք, որ 16-էն19-ը Փետրուարին Աւստրիոյ մէջ Գումարուելիք Հ.Ա. Եկեղեցւոյ Եպիսկոպոսական Ժողովը ըլլայ կառուցողական եւ արդիւնաւէտ, հակառակ Հայաստանի մէջ ներկայիս տիրող Իշխանութիւն-Եկեղեցի խիստ վատառողջ յարաբերութիւններու վիճակին, որ ինքնին աննախադէպ է մեր պատմութեան մէջ:

               Պատմական այս լուրջ հանգրուանին գումարուող եկեղեցական սոյն յոյժ կարեւոր ժողովը, պարտի ազգային միասնականութեան գերակայութեան մթնոլորտի գիտակից յաղթանակով հասնի իր աւարտին:

ՌԱՄԿԱՎԱՐ ԱԶԱՏԱԿԱՆ ԿՈՒՍԱԿՑՈՒԹԵԱՆ ՀԱՄԱԴՐՈՒԱԾ ՄԱՄՈՒԼ

ԱԶԳ (Հայաստան), ԱՊԱԳԱՅ (Մոնրէալ), ԱՐԵՒ (Եգիպտոս),

ԶԱՐԹՕՆՔ (Լիբանան), ՆՈՐ ԱՇԽԱՐՀ (Յունաստան), ՊԱՅՔԱՐ (Պոսթոն),

The Armenian Mirror Spectator (USA), ՍԱՐՏԱՐԱՊԱՏ (Արժանթին)

20 Յունուար 2026

Տեղի Պիտի Ունենայ Մայր Աթոռի Եպիսկոպոսական Ժողովը

0

Ամենայն Հայոց Կաթողիկոսին հրաւէրով, Մայր Աթոռի Եպիսկոպոսական Ժողովը տեղի պիտի ունենայ Աւստրիոյ Սանթ Փյոլթըն քաղաքին մէջ։

Հայ Առաքելական Եկեղեցւոյ որեւէ ժողովական մարմին, բացառութեամբ Ազգային-Եկեղեցական Ժողովին, իր նիստերը կրնայ գումարել որեւէ վայրի մէջ։ Նման նախադէպեր պատահած են ինչպէս Եպիսկոպոսական Ժողովին, նոյնպէս եւ Գերագոյն Հոգեւոր Խորհուրդի գումարման պարագային։ Այս մասին յայտնած է Մայր Աթոռ Սուրբ Էջմիածինի Տեղեկատուական Համակարգէն։

«Ուստի, Ամենայն Հայոց Կաթողիկոսին հրաւէրով, Եպիսկոպոսական Ժողովը տեղի պիտի ունենայ Աւստրիոյ Սանթ Փյոլթըն քաղաքին մէջ, Փետրուար 16-19-ը»,- հաստատած են Մայր Աթոռ Սուրբ Էջմիածինի Տեղեկատուական Համակարգէն։

Աժան Քարոզչութեան (Propagand) Մը Առիթով

0

Տեսանկիւն

Ցաւալի է, որ յարգելի գործընկեր «Երկիր» լրատուամիջոցը քանի մը օր առաջ մեծ աղմուկով հետեւեալ՝ իմ կարծիքով անտեղի եւ անհեթեթ լուրը հրապարակած էր.

«ՀՅԴ Հայաստանի Գերագոյն մարմնի անդամ, ԱԺ «Հայաստան» խմբակցութեան պատգամաւոր Քրիստինէ Վարդանեանը կը գրէ. «Երբ կը տեսնես, որ անգամ քու լուռ արած աշխատանքդ իսկ կ’օգտագործուի քու դէմ, ստիպուած կ’ըլլաս խօսել։

Ամէն բան չէ, որ կրնայ վերածուիլ PR-ի, գերիներու հարցը առաւել եւս։

Առաւօտեան պատկերներ տարածուեցան Զուարթնոց օդակայանէն, ուր կ’երեւի թէ ինչպէս է իշխող ուժի պատգամաւորներէն մէկը մեծ շուքով դիմաւորել Հայրենիք վերադարձած գերիներէն մէկուն կինը։

Ընդհանրապէս, իշխող ուժի ներկայացուցիչները երէկուընէ լծուած են գերիներուն ու անոնց հարազատներուն զգացումներուն հաշուոյն լայքեր ապահովելու գործընթացին։

Ու որպէսզի դուք պատկերացնէք տարբերութիւնը, միայն ըսեմ, որ Վիգէն Էօլճէքճեանի կնոջ Հայաստան ժամանելու բոլոր հարցերուն մասին հոգ տարած է ՀՅԴ-ն. տոմսը գնած են ՀՅԴ Լիբանանի կառոյցի ընկերները, Հայաստանի մէջ կեցութեան մասին հոգացած է Իշխան Սաղաթէլեանը, զայն օդակայան դիմաւորելու գացած է ՀՅԴ անդամներէն մէկը։

Ու ինչպէս միշտ, այս ամէնը արուած է լուռ, առանց աղմուկի, որովհետեւ աշխարհի մէջ ամէն բան չի սկսիր ու չ’աւարտիր լայքերով ու դիտումներով»։

ԻՐԱԿԱՆՈՒԹԻՒՆԸ

ՀՅԴ-ի անդամ՝ Քրիստինէ Վարդանեանի գրութիւնը ինքնին PR է par excellence! Մինչ 135-ամեայ փրոփականտի ռահվիրա՝ նշեալ կազմակերպութեան ներկայացուցիչը իր թափած մաղձին ընթացքին, ուշադրութենէն վրիպած է, որ գրութեան վերջին՝ իբր թէ իրենց համեստութեան մասին խօսող պարբերութիւնը, կը հակասէ աւելի վերեւը բարձրաձայնուածին… Ի դէպ նշեմ, որ նոյն կազմակերպութեան Լիբանանի մարմնի ֆէյսպութեան է’ին վրայ այս Վիգէնի ազատ արձակման լուրը կարդացող անմեղսունակ ընթերցողը այն տպաւորութիւնը պիտի ունենար, որ նշեալ կազմակերպութեան ջան ֆիտայիները, իրենք ինչ որ դեր ունէին գերեվարուած հայորդին ազատագրութեան մէջ… Քանի մը օր վերջ, նոյնանման եզրակացութեան առաջնորդող ակնարկ մըն ալ կար տուեալ կազմակերպութեան պաշտօնական օրկաններէն մէկուն մէջ:

Շարունակեմ. Քրիստինէ Վարդանեանին վերաբերող վերի գրութեան մէջ ակնարկուած՝ իշխող ուժի ԱԺ պատգամաւորը, Հայկ Սարգսեանն էր, որ իր եղբօր՝ Նաիրիին հետ Զուարթնոց օդակայան եկած էր դիմաւորելու գերութենէ ազատագրուած Վիգէնին տիկինը՝ Լինտան։ Միւս դիմաւորողը՝ տիկին Լինտայի խնդրանքով, անարժանս էր, որ ինչպէս հայաշխարհին կրնայ ծանօթ ըլլալ, թէ նշեալ կազմակերպութենէն հեռու եմ այնքան՝ որքան Նիկոլ Փաշինեանը՝ ֆրանսերէնէն…

Հայկ Սարգսեանը (որուն հետ բնաւ չեմ բաժներ իր քաղաքական ուղեգիծը, որ սակայն ի դէպ, իմ կարծիքով, իր կեցուածքներով եւ աշխատելաոճով կը տարբերի ԱԺ-ի մէջ կոճակ սեղմելու համար միայն նստած պատգամաւորներէն) տիտկին Լինտային իր դիմաւորելուն մասին լիարժէք բացատրութիւնը տուած է լրատուամիջոցներուն եւ ես չե՛մ որ պէտք է արդարացնեմ կամ պաշտպանեմ զինք:

Սակայն Աստուծոյ եւ պատմութեան առջեւ պէտք է վկայել, որ ես այն վերաբերմունքը, որ տեսայ երկու եղբայրներուն կողմէ ազնիւ էր եւ գնահատելի:

Կը մնայ արտայայտել ՀՅԴ-ի պատմական անհեռատեսութեան եւ քաղաքական ու դիւանագիտական միտքի տհասութեանը մասին իմ համեստ սակայն կայուն ու անփոփոխ կարծիքս.

Մինչ բոլորին յայտնի է, թէ ԱԺ ՔՊ-ական պատգամաւոր Հայկ Սարգսեանի յարաբերութիւնը այս օրերուն գաղջ է իշխանութեան ներկայացուցիչներուն հետ, ընդդիմութիւն խաղացող կազմակերպութիւնը՝ փոխանակ իր գիրկին մէջ առնելու, «դարձի բերելու» զինք կամ «Անառակ որդի» քրիստոնէաշունչ առակով առաջնորդուելու, նմանատիպ վանողական եւ վիրաւորական արտայայտութիւններ կ’ունենայ անոր հանդէպ։

Տայ Աստուած, որ ընդդիմութեան բաղկացուցիչ միւս տարրերը աւելի հեռատես ըլլան եւ հասուն ու նուազ ինքնակեդրոն եւ քինախնդիր (բան մը, որ ափսո՜ս, խիստ կը կասկածիմ)։ Հակառակ պարագային ցաւօք պիտի գուժեմ, թէ Նիկոլն ու նիկոլականութիւնը կը մնան յաւերժ ու յարաբերաբար՝ յաւիտենական…:

ՍԵՒԱԿ ՅԱԿՈԲԵԱՆ