«ԶԱՐԹՕՆՔ», ԼԻԲԱՆԱՆ – Հայաստանի Հանրապետութեան նախագահ Արմէն Սարգսեանը Պելառուսի Հանրապետութեան մայրաքաղաք Մինսքի մէջ Նոյեմբեր 1ին մասնակցած է Միւնխենի անվտանգութեան համաժողովի Հիմնական խումբի հանդիպումի քննարկումներուն, որոնք առնչուած են սպառազինութիւններու վերահսկման ու վստահութեան ստեղծման, ինչպէս նաեւ տարածաշրջանային հակամարտութիւններուն։
ՀՀ նախագահի աշխատակազմի հասարակայնութեան հետ կապերու վարչութենէն կը տեղեկացնեն, որ նախագահ Արմէն Սարգսեան ելոյթով հանդէս եկած է տարածաշրջանային հակամարտութիւններուն վերաբերող քննարկման՝ նշելով, որ կը ցանկայ իր դիտարկումները բաժնեկցիլ պարզապէս որպէս քննարկման մասնակից եւ չի պատրաստուիր պաշտօնական յայտարարութեամբ հանդէս գալ Հայաստանի մէջ իրավիճակի, Թուրքիոյ, Ազրպէյճանի հետ յարաբերութիւններու, Լեռնային Ղարաբաղի հակամարտութեան մասին, չնայած քննարկումները տեղի կ’ունենան Մինսքի մէջ, իսկ Լեռնային Ղարաբաղի հարցի կարգաւորման խաղաղ բանակցային գործընթացով զբաղող ԵԱՀԿ խումբը կը կոչուի Մինսքի խումբ։ «Ես յուսով եմ, որ մի գեղեցիկ օր այս խումբի օգնութեամբ կը հասնենք խաղաղ կարգաւորման»,- ըսած է Հայաստանի նախագահը։
Անդրադառնալով հնչած կարծիքներուն եւ մասնաւորապէս Պելառուսի նախագահ Ալեքսանդր Լուքաշէնքոյի մատնանշած կայունութեան հարցին՝ նախագահ Սարգսեան ըսած է, որ եթէ չկայ կայունութիւն, կարելի չէ կանխատեսել, թէ ի՛նչ պիտի ըլլայ վաղը։ Քննարկուած թեմաներէն մէկը առնչուած է երկբեւեռ, միաբեւեռ ու բազմաբեւեռ աշխարհին։ «Սա վկայում է այն մասին, որ մենք թեւակոխում ենք մի ժամանակահատուած, որտեղ ոչ թէ մէկ կամ երկու ձայն, այլ բազմաթիւ ձայներ են վճռորոշ լինելու»,- ըսած է Արմէն Սարգսեան եւ անդրադարձած Միւնխենի անվտանգութեան համաժողովի նախագահ Ուոլֆկանկ Իշինկերի նկատառումին, թէ ինչպիսի՛ դեր ունին փոքր պետութիւնները համագործակցութեան, փոխգործակցութեան եւ մրցակցութեան գործընթացներուն մէջ. փոքր պետութիւնները, ընդհանրապէս զրկուա՞ծ են ձայնի իրաւունքէ, թէ՞ ամէն պարագայի կրնան ներդրում ունենալ անվտանգութեան ապահովման գործին մէջ:
«Աշխարհն այնքան արագ է փոխուում, որ տեխնոլոգիական փոփոխութիւնները, որոնք տեղի են ունենում, սրընթաց դառնալու են մարտահրաւէրներից մէկը, եւ մենք պէտք է հասկանանք, թէ ինչ պահուածք ենք ցուցաբերելու այս ոլորտում: Կարծում եմ, որ այստեղ հիմնականը լինելու է կանխատեսելիութիւնը»:
Ըստ Հայաստանի նախագահի` նոր աշխարհին մէջ պէտք է լսելի ըլլան բոլորի ձայները. «21-րդ դարում, երբ մենք բախուում ենք բազմաթիւ վտանգների ու ռիսկերի, փոքր, անգամ սառեցուած հակամարտութիւնները կարող են դառնալ մեծ խնդիրների աղբիւր: Դրանք կարող են վերածուել տարածաշրջանային հակամարտութիւնների ու անգամ դուրս գալ տարածաշրջանների սահմաններից: Մենք այսօր դրա ականատեսն ենք, օրինակ, Դոնբասում։
Մենք պէտք է զգուշութիւն ցուցաբերենք փոքր, սառեցուած հակամարտութիւնների մասին խօսելիս: Դրանք կարող են շատ վտանգաւոր դառնալ: Սա վերաբերում է նաեւ այն հակամարտութեանը, որին բախուել է իմ երկիրը. խօսքը Լեռնային Ղարաբաղի հակամարտութեան մասին է: Ցաւօք, այն, ինչ տեղի է ունենում տարածաշրջանում, կարելի է որակել որպէս լարման բարձր մակարդակ:
Կարծում եմ, որ 20 տարի առաջ աւելի շատ կարող էինք յոյս դնել կայունութեան վրայ: Ուզում եմ կոչ անել բոլոր մասնակիցներին, խոշոր պետութիւնների ներկայացուցիչներին՝ դադարեցնել փոքր հակամարտութիւնների, այդ թուում եւ՝ Լեռնային Ղարաբաղի հակամարտութեան միլիտարիզացիան: Այն փոքր տարածք է, սակայն դրա հետեւանքով Հայաստանն ու Ադրբեջանն աւելացնում են սպառազինութիւնը: Իհարկէ, դա միջուկային սպառազինութիւն չէ, սակայն բարդացնում է իրադրութիւնը, քանի որ այսօր տեխնոլոգիաներն աւելի ու աւելի են զարգանում, եւ զէնքերն այսօր աւելի վտանգաւոր են դառնում:
Մեր կեանքում ամենակարեւոր բանը ժամանակն է: Գնել կարելի է ամէն բան, սակայն, ցաւօք, մենք չենք կարող կանգնեցնել ժամանակը»:
Քննարկման մասնակիցներու հարցերուն պատասխանելու ժամանակ անդրադառնալով ղարաբաղեան հակամարտութեան կարգաւորման մէջ ժամանակի գործօնի դերին` նախագահ Սարգսեանը մասնաւորապէս նշած է․
«Մենք գիտենք, որ ժամանակը յարաբերական հասկացութիւն է: Եթէ այն աշխատում է յօգուտ խաղաղութեան, ապա մենք կարող ենք սպասել, իսկ եթէ աշխատում է պատերազմի օգտին, ապա այն շատ կարճ է։ Ես խորապէս մտահոգուած եմ՝ տեսնելով ադրբեջանական կողմի միլիտարիզացիան, եւ թէ որքան գումար է ներդրուում այս գործում։ Այդ ամէնը վկայում է, որ այստեղ կուտակուում է մեծ ռազմական ներուժ: Եթէ ուշադրութիւն դարձնեք դրան, կը տեսնէք, որ ժամանակը չի գործում յօգուտ խաղաղութեան: Կա՞յ հաւանականութիւն, որ կը լինի շղթայական ռեակցիա՝ այո: Մենք պէտք է սկսենք ոչ միայն խօսել, այլեւ գործել խաղաղութեան ժամանակ:
Հայաստանում շուտով կը լինեն ընտրութիւններ, որոնց արդիւնքում կը ձեւաւորուեն լեգիտիմ կառավարութիւն ու խորհրդարան, կը լինեն մարդիկ, ովքեր կը կարողանան Ադրբեջանի հետ նստել բանակցային սեղանի շուրջ: Իրականում ամէն բան կախուած է ժողովրդի կամքից»:
Կոչ ընելով ականջալուր ըլլալու Արցախի Հանրապետութեան ժողովուրդին` Հանրապետութեան նախագահը անգամ մը ես շնորհակալութիւն յայտնած է ԵԱՀԿին այն ջանքերուն համար, զորս կազմակերպութիւնը կը ներդնէ յանուն խնդիրի կարգաւորման: «Կայ հակամարտութեան կարգաւորման միայն մէկ՝ խաղաղ ճանապարհ, ռազմական ճանապարհներ չկան,-ըսած է նախագահ Սարգսեանը:– Եթէ վերսկսուեն ռազմական գործողութիւնները, կը տուժեն բոլորը՝ ե՛ւ Արցախում, ե՛ւ Ադրբեջանում, ե՛ւ Հայաստանում բնակուող ժողովուրդներն ու ամբողջ աշխարհը: Այսինքն` կա միայն մէկ՝ խաղաղ հանգուցալուծման ուղին, որը կարող է իրականացուել ԵԱՀԿ Մինսկի խմբի միջոցով»:
