Երկուշաբթի, 22. 04. 2024

spot_img

Ճշմարտութիւն

*ԱԼԵՔՍ ԱՇՃԵԱՆ*

  • Բարեկամ, ինչո՞ւ համար այդպէս կոպտօրէն մարդուն երեսին զարկիր իր յանցանքը:
  • Ես այսպէս եմ. կը սիրեմ ճշմարտութիւնը խօսիլ առանց այլ եւ այլ յարդարումներու, եւ առանց սակարկութեան:
  • Հասկցանք… բայց ըրածդ ճշմարտութիւնը խօսելէ քիչ մը անդին անցաւ. դուն մարդը անարգեցիր սխալի մը համար, որու սրբագրութիւնը այդչափ ալ մեծ հարց մը չէ:
  • Պէտք է սորվի չսխալիլ:
  • Հիմա դուն ես սխալը ընողը… մարդ կրնա՞յ չսխալիլ:
  • Այո, եթէ քիչ մը զգոյշ ըլլայ:
  • Կը ներես. չեմ ուզեր քեզի պէս կոպիտ ըլլալ, բայց… դուն քեզի կը նայիս հայելիին մէջ: Ականջ կը դնես, թէ շուրջիդ մարդիկը ի՞նչ կ’ըսեն քու մասիդ՝ մանաւանդ քու անբասիր գործելակերպիդ կապակցութեամբ:
  • Ինչ որ ուզեն թող ըսեն…:

–    Աւելի լաւ պատասխան մը չէի սպասեր. մնաս բարեաւ, բայց չմնաս ինչպէս որ ես:

 

Մեզմէ շատեր հանդիպած են նման մարդոց, որոնք յանուն ճշմարտութեան իրենց  մաղձերը կը թափեն ուրիշներու վրայ: Յաճախ ըսած եւ կրկնած եմ, որ սխալի մէջ եղող մարդը, ընդհանրապէս  ամենաքիչ գիտակցութիւնը կ’ունենայ սխալի մասին: Հաւանաբար մարդիկ, որոնք վերի օրինակին նման «ճշմարտախօս» են, իրենք ալ ամենաքիչ գիտակցութիւնը ունին իրենց կատարածին մասին: Եւ այս օրինակը, ոչ միայն գործատէր-գործաւորի մէջ կրնայ պատահիլ, այլ որեւէ յարաբերութեանց մէջ՝ ծնողք-զաւակի, ուսուցիչ-աշակերտի, կողակիցներու, բարեկամներու եւ շարքը կ’երկարի:

Ճշմարտախօս ըլլալ՝ առաքինութիւն մըն է: Բայց զայն շնորհալի կերպով փոխանցելը, մարդ ըլլալու արուեստ է:

Կը պատմուի իմաստասիրութեան հիմքերը հաստատող Սոկրատի մասին, թէ օր մը իր աշակերտներէն մին կը մօտենայ իրեն եւ կ’ըսէ.

Աշակերտ- Ուսուցիչ, ճշմարտութիւն մը ունիմ, զոր կ’ուզեմ քեզի փոխանցել:

Սոկրատ- Վստա՞հ ես, որ ըսելիքդ ճշմարտութիւն է:

Աշակերտ- Այո:

Սոկրատ- Կարեւոր է, որ զայն հիմա ըսես ինծի:

Աշակերտը- Այո:

Սոկրատ- Ինծի համար օգտակար է ըսելիքդ:

Աշակերտը- Ոչ անպայման:

Սոկրատ- Ուրեմն մի ըսեր:

Վերը յիշուած խօսակցութիւնը, ճշմարտութիւնը խօսելու մասին Սոկրատի երեք մաղերն են՝ ա) Վստահ ըլլալ տեղեկութիւններէն: բ) Յարմար ժամանակի  սպասել զայն ըսելու համար: գ) Վստահ ըլլալ, որ ըսուածը օգտակար է:

Շատեր այնքան հեւքի մէջ կ’ըլլան ճշմարտութիւնը ըսելու համար, որ իրենց ականջները փակած կ’ըլլան ճշմարտութիւնը լսելու: Կեանքի մէջ միտքի հասունութիւն եւ այդ հասունութիւնը կենաքի վերածելու նկարագիր ունենալու  համար, պէտք է միշտ պատրաստ ըլլանք ճշմարտութիւնը լսելու, մանաւանդ երբ ան մեր անձին հետ առնչուած է: Մարդը իր անձնական մտայնութեամբ չի կրնար ինքզինք նորոգել, որովհետեւ իր միտքը իր անձին դէմ չի կրնար գործել: Պէտք ունի դուրսէն եկող ճշմարտութեան մը, որպէսզի իր անձը անոր ենթարկելով ինքզինք բարելաւէ: «Չենք կրնար լուծել մեր խնդիրները միեւնոյն մտածելակերպով, որ ստեղծեց զանոնք» (Ալպերդ Այնշթայն): Ըստ Այնշթայնին որպէսզի մեր խնդիրները լուծենք, պէտք ունինք նոր մտածելակերպի: Եւ որպէսզի նոր մտածելակերպ ունենանք, պէտք ունինք լսելու ճշմարտութիւնը եւ հնազանդելու անոր:

Ճշմարտախօս ըլլալը լաւ է, ճշմարտութիւնը լսելը աւելի լաւ է, մանաւանդ երբ անիկա մեր մասին է:

 

spot_img

ՆՄԱՆ ՆԻՒԹԵՐ

spot_img
spot_img

ՎԵՐՋԻՆ ՅԱՒԵԼՈՒՄՆԵՐ

spot_img

Զօրակցիր Զարթօնք Օրաթերթին