Կիրակի, 21. 07. 2024

spot_img

ՀԱՅԱԳԻՏԱԿԱՆ ԱՌԱՐԿԱՆԵՐՈՒ ԴԱՍԱՒԱՆԴՄԱՆ ՆՈՒԻՐՈՒԱԾ ԽՈՐՀՐԴԱԺՈՂՈՎՆԵՐՈՒ ՇԱՐՔ

ՀԲԸՄ «ԵՐՈՒԱՆԴ ՊԱՊԱՅԵԱՆ» ՄԱՆԿԱՎԱՐԺԱԿԱՆ ՀԻՄՆԱՐԿ

Ա.

ՆՈՐ ՕՐ, ԼՈՍ ԱՆՃԵԼԸՍ.- Կազմակերպութեամբ՝ AGBU Yervant Babayan Institute of Pedagogy for Research and Development ՀԲԸՄ-ի Պապայեան Մանկավարժական Հիմնարկին, Շաբաթ, 22 Սեպտեմբեր 2018-ի կէսօրէ առաջ ժամը 9։00-էն մինչեւ կէսօրէ ետք ժամը 3։00, Փասատինայի ՀԲԸՄ-Ի Վաչէ եւ Թամար Մանուկեան երկրորդական վարժարանին մէջ տեղի ունեցաւ հայկական վարժարաններէն ներս հայերէն լեզու, պատմութիւն եւ կրօն դասաւանդող ուսուցիչ-ուսուցչուհիներու յատուկ օգտաշատ աշխատանիստ-խորհրդաժողով մը, նախաձեռնութեամբ եւ ղեկավարութեամբ ծանօթ դաստիարակ Դոկտ. Սիլվա Գարայեանի։

Հիմնարկին նպատակն է «գնահատել եւ արժեւորել ուսուցիչներուն անհատական փորձառութիւնն ու հարուստ վաստակը, դնել զանոնք պատուանդանի վրայ որպէս մէնդորներ ապագայ ուսուցիչներուն համար եւ անոնց անհատական յաջողութւնները վերածել հաւաքական ներուժի»։

Ներկայ էին հայկական վարժարաններու վերեւ նշուած նիւթերը դասաւանդող ուսուցչուհիներ, տնօրէններ, դաստիարակներ եւ հիւրեր, թիւով շուրջ երեսուն կրթական մշակներ։

Ձեռնարկին՝ բարի գալուստի եւ շնորհակալական բացման իր խօսքերէն ետք, Դոկտ. Գարայեան նախ վեր առաւ հայ ուսուցիչի առաքելութիւնը, անոր՝ հայ աշակերտին հայերէն լեզուն սիրցնելու եւ նոր ու արդի մեթոտ-միջոցներով դասաւանդելու եւ օգտագործելու այժմէականութիւնը եւ ապա մասնայատկեց օրուան ծրագիր-յայտագիրը շեշտելով, որ Հիմնարկը յետ այսու նման սեմինար-աշխատանիստ-խորհրդաժողովներ յաջորդաբար ծրագրելով պիտի իրականացնէ, յանուն հայ աշակերտին՝ մեր մայրենի լեզուին նոր եւ արդիական ձեւերով ու կերպերով սորվեցնելուկարեւորութեան եւ անհրաժեշտութեան՝ անշուշտ առանց բարդութեան ընկալման։

. Նախ ներկաներուն ցուցադրուեցաւ Արեւմտեան Թեմի «Երուանդ Պապայեան» Շաբաթօրեայ դպրոցի պատասխանատուներէն՝ Քաղցրիկ Մադոյեանի պատրաստած Յովհաննէս Թումանեանի հեքիաթներու բեմականացած տեսաերիզը, կատարողութեամբ վարժարանի աշակերտներուն։

. Ապա Լենա Էքմէքճեան «Մովսէս եւ Յովնան» անունով Սուրբ գրային պատմութիւններու իր պատրաստած դասագիրքը ներկայացուց։ Ան նաեւ պարզեց, որ Աստուածաշունչի 29 պատմութիւններու աղբիւրը կը գտնուի կամ զետեղուած է YouTube-ի վրայ եւ որ կը կոչուի «Հայ Մանուկներ» կամ YouTube: Armenian Bible Stories For Children անունով։

. Յովսէփեան վարժարանի ուսուցչուհիներէն՝ Լիզա Մանոյեան հմտօրէն ներկայացուց 21-րդ դարու ամէնէն կարեւոր աշխատաձեւերէն՝ խմբային աշխատանքի որդեգրումը, արհեստագիտական միջոցներու օգտագործումով (Google Docs-ի օգտագործումով), որուն միջոցով աշակերտները թէ՛ հայերէն կը տպեն, թէ՛ հայերէն լեզուի դասերն ալ համակարգիչով կ՚ամբողջացնեն եւ թէ՛ ալ միասնաբար կը սորվին պատասխանել ընթերցուած պատմուածքին հարցումներուն։ Մանոյեան, Ը. կարգի իր երկու աշակերտներու ներկայութեամբ եւ աջակցութեամբ, ներկաներուն իր աշխատանքի ընթացքը պարզեց։ Որդեգրում մը, որ մեծապէս գնահատուեցաւ մասնակիցներէն։

. Մերտինեան վարժարանի ուսուցչուհիներէն Մայտա Մանոյեան-Բաբումեան յստակօրէն ներկայացուց հայերէնի բառագիտութեան ուսուցման միջոց մը, համացանցի կայք մը օգտագործելով (Quizlet)։ Այս ձեւով աշակերտները շաբթուան դասի բոլոր բառերը կամ բառամթերքը, խաղերու միջոցով նախ կը սորվին եւ ապա նաեւ զանոնք հեշտութեամբ կը ստուգեն։ Խաղը կը ծառայէ նաեւ հայերէն տուեալ բառերու ուղղագրութիւնն ալ սորվելու։

. Հայ Քոյրերու վարժարանի միջնակարգի բաժնի հայերէն լեզուի եւ հայոց պատմութեան ուսուցչուհի Լինտա Գանտիլեան շինիչ կերպով ներկայացուց «Արհեստագիտութիւնը հայերէն լեզուի դասաւանդման մէջ» նիւթը, համակարգիչի PowerPoint-ի օժանդակութեամբ։ Գանտիլեան նոյն ատեն օրինակներ բերաւ վարժարանէն ներս իրագործուած ծրագիրներէն՝ «Մշակոյթի ամիս», «Հայկական ճաշեր» եւ այլն։ Յայտնենք նաեւ, որ նոյն վարժարանէն ներկայ էին ուսուցչուհիներ՝ Մարօ Գույումճեան, որ հակիրճ ձեւով ներկայացուց վերամուտի յատուկ դասարանային իր աշխատանքը եւ Զուարթ Համանճեան։

. Յատուկ խօսքով ելոյթ ունեցաւ նաեւ Գէորգ Պետիկեան, որ նախ անդրադարձաւ հայ դպրոցի, հայ աշակերտի եւ հայ ուսուցիչի կապի մասին եւ շեշտեց հայ վարժարանի էականութիւնը մեր ազգային ինքնութեան ամրապնդման եւ գիտակցութեան մէջ: Պետիկեան ուսուցչական ասպարէզէն ներս տարիներու իր փորձառութենէն մեկնած պարզեց նաեւ հայերէն լեզու դասաւանդելու զանազան նոր մեթոտները, հայ աշակերտին հպարտութիւն ներշնչելն ու անոր անհատական «ես»ը ազգային «մենք»ի վերածելու ձեւերն ու կերպերը եւ ծանրացաւ ու շեշտաւորեց հայ ծնողքի եւ հայ ընտանեկան մաքուր մթնոլորտի դերակատարութեան վրայ՝ մեր ազգային կեանքէն ներս։

. Դոկտ. Էլի Անդրէասեան անդրադարձաւ հայ ուսուցիչի վերապատրաստութեան կարեւորութեան ու նաեւ հայ աշակերտին նոր մեթոտներով մօտենալու էականութեան մասին։ Ապա, ան մեծապէս գնահատեց խորհրդաժողովի յաջող կազմակերպումը եւ ուսուցիչներուն անխոնջ ճիգերը՝ իբրեւ նոր սերունդին մէջ հայ ոգին սերմանողներ:

. Քնարիկ Թիւթիւնճեան իր ուրախութիւնը եւ գնահատանքը արտայայտեց այս յաջող խորհրդաժողովին առիթով, իսկ Սեւան Տէր Պետրոսեան՝ ուսուցչուհի ՀԲԸՄ-ի Մանուկեան-Տեմիրճեան վարժարանի՝ որ ցարդ յաջողապէս կը գործածէ Armenian Virtual College – Հայկական Համացանցային Համալսարանի ծրագիրը, յստակօրէն պարզեց սոյն ծրագրի գործադրումն ու օգտաշատ ընթացքը: Սեւան Տէր Պետրոսեան փոխանցեց նաեւ իր փորձառութիւնը Ֆրանսայէն, ուր այս ամառ մասնակցած էր Գալուստ Կիւլպէնկեան հիմնարկութեան «Զարմանազան» ծրագիրին։

***

Ճաշի դադարէն ետք ելոյթ ունեցան Մանուկ Աւետիքեանը՝  USC Shoah Foundation-ի կողմէ «Կրթութիւնը վկայութեան միջոցով։ Հայոց Ցեղասպանութեան ձայներ» եւ Սեդա Անթէքէլեանը։ Անոնք երկուքով պարզեցին վերջին տարիներուն USC Shoah Foundation-ի մէջ հայոց ցեղասպանութեան հաւաքածոներու աշխատանքը, ինչպէս նաեւ I Witness-ի ծրագրի մասին տեղեկութիւններ փոխանցեցին։ Երկու խօսք առնողներն ալ  հպարտօրէն պարզեցին, թէ սոյն ծրագրի տեսողական պատմութեան արխիւը, որ Ցեղասպանութենէն վերապրողներու վկայութիւնները ըլլալով հանդերձ կը հանդիսանան աշխարհի ամէնէն մեծ բանաւոր պատմութեան արխիւը։

. Իր կարգին, Ալին Պզտիկեան՝ ուսուցչուհի Մերտինեան վարժարանի, ներկայացուց մանուկներու համար պատրաստած իր գիրքերուն շարքը:

***

 Պէտք է, ըսել, որ «Պապայեան հիմնարկ»ի կազմակերպած այս աշխատանիստ- խորհրդաժողովը, որ ընդհանրապէս կ՚ընդգրկէր հայ դպրոցներէ ներս հայագիտական՝ լեզու, պատմութիւն, կրօնք, առարականերու դասաւանդման մեթոտներու եւ կիրարկումներու մասին, դատելով ներկաներու բերանացի ակնարկութիւններէն, հարցումներէն, առաջարկներէն եւ հրամցուած գործելակերպերէն ու գնահատականներէն՝ մեծ յաջողութեամբ պսակուեցաւ։

Այսպէս, պարզուեցան հայերէն լեզուի դասաւանդման զանազան որդեգրումներ, մեթոտներ, նոր եւ արդի կերպեր, որոնք թէեւ մեծապէս կը տպաւորեն հայ աշակերտը եւ կը կապեն նիւթին եւ ստեղծուած դասարանային մթնոլորտին, սակայն եւ այնպէս ժամանակն է, որ հրամցուած կերպերը միաձուլել, համադրել եւ հրամցուած կամ ցուցադրուած բոլոր կրթական ծրագրումները միաձուլել, միաժամանակ մեծապէս գնահատելով ցարդ տարուած բոլոր մեթոտներն ու աշխատանքները։

Խորհրդաժողովին նաեւ շեշտուեցաւ, թէ նկատելի երեւոյթ մըն է, որ հայոց լեզուի դասաւանդութեան համար մեր դպրոցներուն մէջ ծրագրային ժամերը նախակրթարանի կարիքներուն համեմատ նախատեսուած չեն լիովին, որուն հետեւանք, մեր յաջորդ սերունդները գոհացուցիչ ծանօթութիւն չեն ստանար հայոց լեզուի նկատմամբ։ Ուստի, դաստիարակէն կախեալ է ապագայ սերունդներուն որակն ու կարողականութիւնը:

Բնական է, որ լեզուի մատուցման ձեւը ամէն տեղ կը տարբերի որոշ չափով, սակայն հիմնականը պէտք չէ փոխուի: 21-րդ դար կ՚ապրինք եւ կը հաւատամ, որ Կրթական այս հիմնարկը իր կարելին պիտի չխնայէ նման ծրագիրներու իրականացման աշխատանքներուն համար, որովհետեւ արդէն իսկ ան ունի իր ատաղձը, փորձառութիւնը, միջոցն ու մտածող ե՛ւ մտահոգ ե՛ւ իրականացնող միտքն ու կամքը եւ յարատեւելու կորովը։

Արդ, վարձքը կատար այս աշխատանիստին յաջողութեան նպաստող եւ ներկայ գտնուող հայ կրթական բոլոր մշակներուն եւ բոլոր անոնց որոնք նման օգտաշատ նախաձեռնութիւն մը իրականացուցին եւ ինչու չէ անպայման ու յատկապէս այս աշխատանիստը մտայղացող, ծրագրող եւ գործադրող՝ Դոկտ. Գարայեանին։

Յիշենք, որ Հիմնարկի ծրագրէն ներս, այս խորհրդաժողովը առաջինն էր որ կ՚իրականացուէր: Յաջորդին՝ Բ. Խորհրդաժողովի  թուական ճշդուած է 28 Մարտ 2019:

Մինչ՝ նոր հանդիպում։

***

Վաստակաշատ դաստիարակ եւ երկարամեայ տնօրէն Երուանդ Պապայեանի անունը կրող Մանկավարժական հիմնարկին առաքելութիւնն է հաւաքական ուժերով եւ գիտակցութեամբ զարկ տալ հայապահպանումի եւ ազգակերտումի գործընթացին՝ հայ նորահաս սերունդին ջամբելով որակաւոր ուսում՝ նորարար, ամբողջական եւ գործնական միջոցառումներով։

ԳԷՈՐԳ ՊԵՏԻԿԵԱՆ

 

spot_img

ՆՄԱՆ ՆԻՒԹԵՐ

spot_img
spot_img

ՎԵՐՋԻՆ ՅԱՒԵԼՈՒՄՆԵՐ

spot_img

Զօրակցիր Զարթօնք Օրաթերթին