Շաբաթ, 22. 06. 2024

spot_img

ՀԲԸՄ-ՀԵԸ Անդրանիկ Մշակութային Մարմնի Նախաձեռնութեամբ Դարերու Ընդմէջէն Երեւանից Եւրոպա…

Առնչութիւն ունեցա՞ծ են  արդեօք հայերը եւրոպական քաղաքակրթութեան  հետ: Այո, սակայն խորհրդաւոր լռութիւն մը, զանազան պատճառաբանութիւններու տակ, խաւարի գթութեան  յանձնած են զանոնք, զլանալով արտայայտուելու դոյզն իսկ փորձէն:

Ահաւասիկ հորիզոնի վրայ կը յայտնուին Արսէն Յակոբեանի նման կամաւորներ, որոնք  յանդգնութիւնը կ’ունենան իրողութիւնները անջատելու մշուշապատ առասպելներու  արահետներէն, կեանք ու թիռչք տալով արկղներու մէջ թաղուած, սեւ ու սպիտակի վրայ գրուած արձանագրութիւններուն:

Չորեքշաբթի, 25 Մայիս  2016ի երեկոյեան ՀԲԸՄ-ի Տեմիրճեան կեդրոնին մէջ, ՀԲԸՄ- ՀԵԸ  Անդրանիկ Մշակութային  Մարմնի  նախաձեռնութեամբ, տեղի ունեցաւ  հայրենի  արուեստագէտ Արսէն Յակոբեանի  «Արարատից Երեւան» վաւերագրական  ժապաւէնին ցուցադրութիւնը: Աւելի քան  հարիւր յիսուն  մշակութասէրներ, որոնց մէջ Լիբանանի մօտ Հայաստանի Հանրապետութեան դեսպան Սամուէլ Մկրտչեան եւ տիկինը, դեսպանատան անձնակազմի անդամներ, ՀԵԸ-ի Կեդրոնական Վարչութեան անդամներ, մտաւորականներ, կրթական մշակներ եւ միութենականներ գրաւած էին Ասպետներու Սրահին բոլոր աթոռները:

Յանուն ՀԲԸՄ-ՀԵԸ  Անդրանիկ Մշակութային Մարմնի վարչութեան, Գրիգոր Տագեսեան  բարի գալուստ մաղթեց հայրենի  հիւրին եւ ներկաներուն: Ամփոփ տողերու մէջ ան ներկայացուց Արսէն Յակոբեան մարդը եւ արուեստագէտը ու տեղեկութիւններ փոխանցեց  ժապաւէնին պատրաստութեան մասին. « …Ապրիլեան չորսօրեայ  պատերազմէն ետք, երբ կրկին անգամ մենք զմեզ  մինակ գտանք եւ կրկին անգամ փաստեցինք, թէ միայն հայն է  հայուն դաշնակիցը, կ’արժէ մտածել յետ այսու  մեր մարդկային, իմացական, տնտեսական ներուժը  համախմբելու եւ մէկտեղելու Հայրենիքի  քառասիւն  կեդրոնաձեւ սլացող  գմբէթին ներքեւ: Երազ ունենալը  եւ ցանկութիւնը հրաշքներ  կը  գործեն՝ փաստը այս աշխատանքը եւ ժապաւէնն է», իր խօսքը աւարտեց Գրիգոր Տագեսեան:

Արսէն Յակոբեան հակիրճ տեղեկութիւններ տուաւ «Արարատից Երեւան»ի մասին, որմէ ետք սկսաւ ժապաւէնին ցուցադրութիւնը: Ժապաւէնը նախապէս ցուցադրուած է  Մ. Նահանգներու, Սպանիոյ, Ֆրանսայի, Գերմանիոյ, Պելճիքայի, Զուիցերիոյ, Մալթայի, Գանատայի եւ Հոլանտայի մէջ: 2011-ին երկրորդ մրցանակի արժանացած է՝ Լեհաստանի  համաշխարհային հոգեւոր ժապաւէններու փառատօնին:

«Աստուած հայկական  լեռնաշխարհին մէջ արարած է համաշխարհային պատմութեան նախաբանը: Առասպելներու եւ հերոսապատումներու, Հին Կտակարանին մէջ Հայաստանը կը յիշատակուի իբրեւ Արարատի երկիր, Աւետեաց Երկիր, ուր կը գտնուէր դրախտը», այս խօսքերով  կը սկսի Արսէն Յակոբեանի ժապաւէնը:

Ժապաւէնին առաջին տասը վայրկեանները կը պատմեն վաղնջական օրերէն Արարատի երկրի (Հայաստան) մասին, որպէսզի  հանդիսատեսը  իբր հիմք ընդունի զայն՝ ժապաւէնը լաւ հասկնալու համար: Այնուհետեւ ժապաւէնը կը պատմէ Եւրոպայի մէջ սրբացուած հայերու, ինչպէս նաեւ կեդրոնագմբէթ եկեղեցիներու ստեղծման ու տարածման ճարտարագիտութեան  մասին: Հայաստանէն Եւրոպա  հաղորդուած  քրիստոնէական  մշակոյթի մասին: Հանդիսատեսը  իրազեկ կը դառնայ Գառնիի  հեթանոսական տաճարի եւ Սուրբ Էջմիածնի Մայր Տաճարի  պատմութիւններուն, անոնց միջոցով կամրջուելով  այդ  ժամանակաշրջաններու ճարտարապետութեան:

«Արարատից Երեւան» ժապաւէնը  առաւել կ’իմաստաւորուի՝ ժամանակակից եւրոպական մշակոյթի վրայ հայկական մշակոյթի ունեցած ներդրումներով: Ժապաւէնը կը պատմէ  Հայաստանի, Եւրոպայի մէջ սրբացուած  հայերու եւ Լէոնարտօ Տա Վինչիի Հայաստան կատարած  ճամբորդութեան մասին, Հայաստանի մասին  Տա Վինչիի նամակները, որոնք  իտալացի  պատմագէտները բնորոշած են իբրեւ «Հայկական  Նամակներ»: Այդ  այցելութիւններուն հետեւանքով Եւրոպայի մէջ եկեղեցաշինութիւնը ստացած է հայկական դիմագիծ:

Ժապաւէնին մէջ ներառուած են փաստեր, որոնք  առաջին անգամ կը ներկայացուին հանրութեան: Յատկապէս այս օրերուն, եւրոպական ցամաքամասի վրայ ապրող   քաղաքացիներուն համար շատ կարեւոր է  իմանալ եւ ճիշդ պատկերացում կազմել հայկական  մշակոյթին մասին:

Ժապաւէնին մէջ առկայ են հետաքրքրական փաստեր, թէ ինչպէ՞ս հայկական մշակոյթը ազդած է եւրոպականին վրայ եւ ոչ հակառակը: Տա Վինչի իր ուսումնասիրութիւններուն մէջ  կը յիշատակէ Հայաստանը, կը խօսի Տաւրոս Լերան  եւ Եփրատ գետի մասին: Ժապաւէնին մէջ կը տեսնենք Տա Վինչիի ձեռքով գծուած Հայաստանի քարտէսը:

Ժապաւէնին  նկարահանումներուն եւ պատրաստութեան համար Արսէն  Յակոբեան այցելած է եւրոպական  ոստաններ: Ան եղած է  Միլանի Ամպրոզիանա գրադարանը, ուր կը պահպանուին Լէոնարտօ Տա Վինչիի  ձեռագրային ժառանգութիւններուն մեծ մասը:

Ժապաւէնին  սենարիստներն են Արսէն Յակոբեան, Հայաստանի մշակոյթի վաստակաւոր  գործիչ Գագիկ  Գինոսեան, բեմադրիչը՝ Արտակ Աւտալեան, արտադրիչները՝ Արսէն  Յակոբեան եւ Սարգիս Պետրոսեան: Ժապաւէնը նկարահանուած է Հայաստանի,  Վրաստանի, Պելճիքայի, Հոլանտայի, Գերմանիոյ, Ֆրանսայի եւ Իտալիոյ մէջ, արտադրուած է Հայաստանի  մշակոյթի  նախարարութեան «Հայկ» ժապաւէններու սթիւտիոյի հետ համատեղ: Ժապաւէնը կարելի է  դիտել հայերէն, անգլերէն, ֆրանսերէն, գերմաներէն եւ ռուսերէն լեզուներով:

Արսէն  Յակոբեան  յայտնեց, թէ ժապաւէնին նկարահանումները սկսած են 2010-ին: Զայն ստեղծելու գաղափարը  ծագած է  այն պահուն, երբ  կարդացած է  հայերու մասին  Ալեքսանտր Ամֆիտիարովի 1911-ին գրուած  մէկ յօդուածը, ուր  հայերը ներկայացուած են որպէս  վաշխառու առեւտրականներ…: «Ճիշդ այդ պատճառով որոշեցի ժապաւէն նկարահանել եւ ցոյց տալ, որ հայերը  յաջողակ եղած են ոչ միայն առեւտուրի, այլեւ տարբեր բնագաւառներու մէջ», յայտնեց Արսէն Յակոբեան:

Ցուցադրութիւնը աւարտելէ ետք Արսէն  Յակոբեան  պատասխանեց   իրեն ուղղուած հարցումներուն:  Ան շնորհակալութիւն յայտնեց  ժապաւէնի հեղինակներուն, ինչպէս նաեւ  միջոցառումը կազմակերպող ՀԲԸՄ-ՀԵԸ-ի Անդրանիկ Մշակութային Մարմնին, Լիբանանի մէջ անոր ցուցադրութիւնը իրականացնելու առիթով:

Առ ի  երախտագիտութիւն Արսէն  Յակոբեանի նուիրական աշխատանքին, յանուն ՀԲԸՄ-ՀԵԸ-ի Կեդրոնական Վարչութեան, Լիբանանի մօտ Հայաստանի դեսպան Սամուէլ Մկրտչեան եւ ՀԵԸ-ի Կեդրոնական Վարչութեան անդամ Արա Տագեսեան՝ միասնաբար  յուշանուէր մը յանձնեցին Արսէն  Յակոբեանին:

Գնահատելի այս միջոցառումի աւարտին տեղի ունեցաւ պատշաճ հիւրասիրութիւն:

                                                                                                               ՀԵԸ-Ի ՄԱՄԼՈՅ  ԳՐԱՍԵՆԵԱԿ

DSC_0103

spot_img

ՆՄԱՆ ՆԻՒԹԵՐ

spot_img
spot_img

ՎԵՐՋԻՆ ՅԱՒԵԼՈՒՄՆԵՐ

spot_img

Զօրակցիր Զարթօնք Օրաթերթին